الْغَفُورُ )
: ( آنكس كه مرگ و زندگى را آفريد تا شما را بيازمايد كه كداميك خوشرفتارتريد و او عزيزى آمرزنده است )
( حيات ) يعنى آنكه شىء بگونهاى باشد كه داراى شعور و اراده باشد .
و ( موت ) به معناى نداشتن آن حالت است ، منتها در سياق آيات قرآنى انتقال موجود زنده از سرايى به سراى ديگر موت ناميده شده ، هر چند كه شعور و ارادهء او باقى مىماند ، و به اين معنا ( موت ) به معناى عدم حيات نيست ، بلكه انتقال است و امريست وجودى كه مانند حيات ، خلقت به آن تعلّق گرفته و آفريده شده است .
به هر جهت مىفرمايد : خداى تعالى شما را اينطور آفريده كه ابتدا موجودى زنده باشيد و سپس بميريد و اين نحوهء خلقت به منظور امتحان شماست تا خوب و بدتان از هم متمايز شود و معلوم گردد ( در مرحلهء علم فعلى ) كدامتان از ديگران بهتر عمل مىكنيد و اين تمايز به جهت آنست كه خداوند شما را مطابق اعمالتان جزا بدهد ، از همينجا استفاده مىشود كه مقصود بالذّات در خلقت ، صاحبان عمل نيك هستند و ديگران بخاطر آنها خلق شدهاند ، در خاتمه مىفرمايد : خداوند عزيز است ، چون قدرت و ملك مطلق دارد و هيچ كس نمىتواند بر او غالب شود و غفور است ، بنابراين نقايص و گناهان بندگان را مىپوشاند و آيه شريفه با ذكر اين دو نام گنه كاران را ، هم تخويف و هم تطميع مىكند و آنها را در حالت خوف و رجاء نگه مىدارد .
( 3 )
( الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً ما تَرى فِي خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرى مِنْ فُطُورٍ )
: ( آن خدايى كه آسمانها را مطابق بيافريد ، و تو در خلق خداى رحمان هيچ تفاوتى نمىبينى ، با دقّت دوباره نظر كن ، آيا هيچ اختلال و فطورى در نظام عالم مىبينى ؟ )
( 4 )
( ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خاسِئاً وَ هُوَ حَسِيرٌ )
: ( سپس دوباره نظر بيانداز ، مسلّما ديدهات از خستگى و نااميدى فرو مىافتد و اختلالى نخواهى يافت )
مىفرمايد : او همان خدائيست كه آسمانهاى هفتگانه را مطابق و مثل هم آفريد و تو اى پيامبر ( و نيز هر فردى كه شأنيّت ديدن داشته باشد ) در خلقت خدا هيچ چيزى كه از