يَحْلِفُونَ عَلَى الْكَذِبِ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ )
: ( آيا نديدى مردمى را كه از حق روى گرداندند و خدا بر آنها غضب كرد ، آنان نه از شمايند و نه از ايشان و به دروغ سوگند مىخورند با اينكه مىدانند )
منظور از قومى كه خداوند بر آنها غضب كرده يهود است و منظور از كسانى كه مىفرمايد : نه از شمايند و نه از آنها ، منافقين هستند كه بين كفر و ايمان سرگردانند و وقتى به يهود مىرسند اظهار دوستى مىكنند و وقتى به مسلمانان مىرسند اظهار مسلمانى ، و معلوم است كه ايشان نه از يهودند و نه از مسلمانان ، همچنانكه فرمود :
( مُذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذلِكَ لا إِلى هؤُلاءِ وَ لا إِلى هؤُلاءِ
« 1 » ) البته اين ظاهر حال منافقان است و گرنه باطنشان همان كفر است و ملحق به يهودند ، چون دوستدار آنهايند همچنانكه فرمود :
( وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ
« 2 » هر كس از شما كه يهود را دوست بدارد ، از همانها خواهد بود ) .
با اين حال به دروغ براى شما سوگند مىخورند كه از شما هستند و مثل شما ايمان دارند با اينكه خودشان هم به خوبى مىدانند كه دروغ مىگويند .
( 15 )
( أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ عَذاباً شَدِيداً إِنَّهُمْ ساءَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ )
: ( خداوند براى آنها عذاب شديدى آماده كرده ، چون اعمال بسيار بدى انجام مىدهند )
مىفرمايد خداوند براى منافقان عذاب بسيار سخت تهيه ديده ، چون آنها در اعمال زشت خود مداومت دارند .
( 16 )
( اتَّخَذُوا أَيْمانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَلَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ )
: ( سوگندهاى خود را سپر قرار داده و از راه خدا جلوگيرى كردند ، پس عذابى خوار كننده دارند )
يعنى منافقان سوگندهاى مؤكّد خود را مبنى بر ايمان داشتن ، سپر و پوششى قرار دادهاند تا به اين وسيله تهمت و سوء ظن را از خود دفع كنند و در عين حال همه جا در جهت تفرقه افكنى و جلوگيرى از پيشرفت اسلام مىكوشند و سعى مىكنند ساير مردم را هم مانند خود از اسلام منصرف كنند ، به همين جهت عذابى خوار كننده خواهند داشت .
هامش
( 1 ) . سوره نساء ، آيه 143 .
( 2 ) . سوره مائده ، آيه 51 .