قادر بر نفوذ نخواهيد بود ، مگر با نوعى سلطه كه شما فاقد آن هستيد و منظور از سلطان ، قدرت وجوديست كه به معناى برهان و يا حجّت و يا ملك نيز مىباشد ، بعضى مفسرّان « 1 » آيهء مورد نظر را نوعى پيشگويى از آينده دانستهاند كه روزى بشر قدرت نفوذ علمى پيدا مىكند و به اقطار آسمانها دست مىيابد ، امّا اين معنا با سياق سازگار نيست ، در آخر هم مجددا مسأله امتنان را يادآور مىشود .
( 35 )
( يُرْسَلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ )
: ( آتشى بدون دود بر شما مسلّط مىكند كه ديگر نمىتوانيد يكديگر را يارى كنيد ) .
( 36 )
( فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ )
: ( پس كداميك از نعمات پروردگارتان را تكذيب مىكنيد ؟ ) .
مىفرمايد : خداوند آتشى سبز رنگ و بدون دود و يا به شكل دود بر شما مسلّط مىكند در آنوقت ديگر نخواهيد توانست كه يكديگر را يارى كنيد و بلا را از خود دفع نماييد ، چون در قيامت همه اسباب دنيوى ساقط مىشوند و هيچ حافظى از امر خدا وجود ندارد ، پس كداميك از نعمات الهى را انكار مىكنيد ؟
( 37 )
( فَإِذَا انْشَقَّتِ السَّماءُ فَكانَتْ وَرْدَةً كَالدِّهانِ )
: ( و زمانيكه آسمان شكافته شود ، مانند روغن مذاب سرخ مىگردد ) .
( 38 )
( فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ )
: ( ديگر كداميك از نعمات پروردگارتان را تكذيب مىكنيد ؟ )
مىفرمايد : در روز قيامت آسمان شكافته مىشود و چون چرمى سرخ رنگ به قرمزى مىگرايد و آنوقت شما جنّ و انس كداميك از نعمات پروردگار خود را تكذيب مىكنيد ؟
( 39 )
( فَيَوْمَئِذٍ لا يُسْئَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَ لا جَانٌّ )
: ( در آن روز هيچ جنّ و انسى از گناهش پرسش نمىشود ) .
( 40 )
( فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ) * * *
: ( پس كداميك از نعمات پروردگارتان را تكذيب
هامش
( 1 ) . تفسير روح المعانى جلد 27 .