و در اين صورت اگر با همين كفر از دنيا برويد تا ابد مغفرت و آمرزش خدا شامل حالتان نخواهد شد . از ابى العاليه نقل شده كه : اصحاب رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم گمان مىكردند با وجود اعتقاد به توحيد هيچ گناهى ضررى به فرد نمىزند و با وجود شرك هيچ عملى سودى به حال او ندارد ، تا وقتى كه اين آيه نازل شد و آنوقت متوجّه شدند كه گناه و مخالفت با خدا و رسول ، اعمال صالح را باطل مىكند .
( 35 )
( فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَ اللَّهُ مَعَكُمْ وَ لَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمالَكُمْ )
: ( پس سستى نورزيد و مشركين را به صلح دعوت نكنيد ، در حالى كه شما پيروز و برتر هستيد و خدا با شماست و هرگز پاداش اعمالتان را نمىكاهد )
در مقام نتيجه از آيه قبلى مىفرمايد : وقتى اطاعت نكردن از خدا و رسول كار شما را به محروميّت ابدى مىكشاند ، پس مبادا در امر جهاد سستى كنيد و هرگز كفّار و مشركين را به صلح و ترك جنگ دعوت نكنيد و حال اينكه شما غالبيد و خدا بر عليه آنها ناصر شماست و چيزى از اجر شما كم نمىكند بلكه اجرش را تمام و كمال مىدهد . لذا امر واجب جهاد را بجا آوريد ، چون صلح و سلام در تسليم شدن در برابر پرچم غير اسلام نيست ، بلكه صلح و سلم اين است كه مردم از نعمت حيات طيّبه و جامعه اسلامى بهرهمند باشند . اين آيه شبيه آيه
( وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
« 1 » سستى نكنيد و اندوهناك نباشيد كه هر آينه شما اگر مؤمن باشيد ، غالب هستيد ) مىباشد .
( 36 )
( إِنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ إِنْ تُؤْمِنُوا وَ تَتَّقُوا يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَ لا يَسْئَلْكُمْ أَمْوالَكُمْ )
: ( همانا منحصرا زندگى دنيا بازيچه و سرگرمى است ولى اگر ايمان بياوريد و تقوى پيشه كنيد ، خداوند پاداشهايتان را به شما مىدهد و از اموالتان هم چيزى نمىخواهد )
در اين آيه با معرّفى حقيقت زندگى دنيا و آخرت ، مؤمنان را نسبت به آخرت ترغيب و نسبت به دنيا بىرغبت مىنمايد و مىفرمايد : دنيا يك وسيله سرگرمى و
هامش
( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيه 139 .