( تعس ) يعنى سقوط انسان و افتادن با صورت و باقى ماندن به همان حال ، اين آيه نفرين بر كفّار است و شايد هم خبرى از آيندهء آنان باشد ، به هر صورت مىخواهد بفرمايد كافران سقوط كرده و ديگر برنخواهند خاست و اين كنايه از نهايت عجز آنهاست و نيز مىفرمايد اعمال آنها هم خنثى خواهد شد و نمىتوانند حق را زايل كنند .
( 9 )
( ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمالَهُمْ
« 1 » ) : ( و اين به جهت آنست كه آنها از آنچه خدا نازل كرده كراهت دارند ، پس خدا هم اعمالشان را بىنتيجه و باطل مىكند )
يعنى اين سقوط كفّار و گمراهى اعمالشان به جهت آنست كه آنها از قرآن شريف و احكام و شرايعى كه خدا توسط پيامبرش به مردم ابلاغ كرده ، كراهت ورزيده و از قبول آن استكبار نمودند ، به همين دليل هم خدا اعمال آنها را بىنتيجه و خنثى مىسازد .
( 10 )
( أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ لِلْكافِرِينَ أَمْثالُها )
: ( آيا در زمين سير نمىكنند تا ببينند عاقبت كسانى كه قبل از اينها بودند چگونه بود ، خدا آنچه را داشتند بر سرشان خراب كرد و كافران هميشه چنين سرنوشتى خواهند داشت )
يعنى اى رسول ما اين كفّار زمان تو نيز امثال اين عقوبتها در انتظارشان است چون سرنوشت همه كافران و مكذّبان و مستكبران يكسان است همانطور كه خدا همه امّتهاى مكذّب سابق را هلاك نمود ، اينها را نيز نابود خواهد كرد .
( 11 )
( ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ أَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى لَهُمْ )
: ( اين به جهت آنست كه خدا سرپرست مردم با ايمان است و كافران هيچ سرپرستى ندارند )
يعنى نصرت مؤمنان و هلاكت و سوء عاقبت كفّار بدليل آنست كه خداوند مولا و سرپرست و متصرّف مطلق در امور مؤمنان و يار و ياور آنهاست و آنها را به سوى سعادت ابدى هدايت مىكند و به اعمال صالح موفّق مىنمايد ، چون فقط مؤمنان هستند
هامش
( 1 ) . در تفسير مجمع البيان ج 9 از امام محمد باقر عليه السّلام نقل شده منظور اين آيه كسانى هستند كه از آنچه خدا در حق على عليه السّلام نازل كرده كراهت دارند .