و اين آيات نوعى دلخوشى براى رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم است كه بداند خدا به زودى او را از شرّ فراعنه مكّه و مشركان آنجا نجات مىدهد و او را در زمين اقتدار و تمكّن مىبخشد .
[ آيهء ( 59 - 34 ) اثبات معاد و ردّ گفتار منكران ]
( 34 )
( إِنَّ هؤُلاءِ لَيَقُولُونَ )
: ( همانا اينها خواهند گفت )
( 35 )
( إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولى وَ ما نَحْنُ بِمُنْشَرِينَ )
: ( مرگى به جز همين مرگ اول نداريم و ما مبعوث شدنى نخواهيم بود )
( 36 )
( فَأْتُوا بِآبائِنا إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ )
: ( اگر راست مىگوييد ، پدران گذشته ما را زنده كنيد )
مىفرمايد اين مشركين و ثنى مسلك و منكر معاد ، مىگويند : بعد از مرگ زندگى ديگرى نيست و همين مرگ پايان و عاقبت كار ماست و ما دوباره برانگيخته نمىشويم .
مشركين وقتى آيه
( رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ
« 1 » ) را شنيدند كه گنه كاران در قيامت مىگويند : ( خدايا ما را دوبار ميراندى و دوبار زنده كردى ) در اينجا سخن از يك مرگ گفتهاند ، و مرادشان مرگ بعد از زندگى دنياست .
امّا مرگ دوّم ، مرگ بعد از زندگى برزخ است كه آنها آن را نفى كردهاند و مرگ دنيايى را انعدام و بطلان ذات پنداشتهاند .
در ادامه مشركين و منكرين معاد مىگويند : اگر راست مىگوييد كه بعث و نشورى هست ، پس پدران ما را بياوريد و آنها را زنده كنيد تا مطمئن شويم كه مرگ بطلان ، و انعدام نيست .
( 37 )
( أَ هُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ أَهْلَكْناهُمْ إِنَّهُمْ كانُوا مُجْرِمِينَ )
: ( آيا اينها بهترند يا قوم تبع و كسانى كه قبل از آنها بودند كه ما همه آنها را به سبب اينكه قومى مجرم بودند ، هلاك كرديم )
( تبّع ) نام يكى از پادشاهان حمير است كه در يمن حكومت مىكرد . و در اينجا در مقام تهديد كفار و مشركين مىفرمايد آيا شما بهتريد يا قوم تبّع و افراد مكذّبى كه قبل از آنها بودند ؟ و ما همه آنها را به سبب جرم و گناهانشان هلاك كرديم ؟ پس بدانيد كه
هامش
( 1 ) . سوره غافر ، آيه 11 .