يعنى خداوند كلمهء برائت از آلهه و كلمه توحيد را در نسل ابراهيم باقى گذاشت تا شايد عبادت كنندگان غير خدا با دعوت پرستندگان خدا به عبادت اللّه باز گردند ، و از اين آيه معلوم مىشود كه ذرّيهء ابراهيم عليه السّلام تا روز قيامت از كلمهء توحيد عارى نمىباشند ، يعنى مادامى كه نسل آنحضرت در روى زمين باقيست افرادى موّحد در ميان آنها يافت مىشود و اين استجابت دعاى اوست كه عرضه داشت
( وَ اجْنُبْنِي وَ بَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنامَ
« 1 » خدايا من و فرزندانم را از پرستش بتها دور كن )
( 29 )
( بَلْ مَتَّعْتُ هؤُلاءِ وَ آباءَهُمْ حَتَّى جاءَهُمُ الْحَقُّ وَ رَسُولٌ مُبِينٌ )
: ( بلكه من اينها و پدرانشان را از بهرهها بهرهمند كردم تا آنكه دين حق و رسولى روشنگر بسويشان آمد )
( 30 )
( وَ لَمَّا جاءَهُمُ الْحَقُّ قالُوا هذا سِحْرٌ وَ إِنَّا بِهِ كافِرُونَ )
: ( و وقتى كه حق به نزدشان آمد گفتند : اين نوعى سحر است و ما به آن كافريم )
مىفرمايد : من آنها و پدرانشان را چند صباحى از بهرههاى مادّى ، بهرهمند نمودم و به آنها مهلت دادم امّا غفلت آنها را در بر گرفت و نعمت ، آنها را به خود مغرور كرد و از شيطان پيروى كردند و از دين و تكاليف آن چشم پوشى نموده و شرك ورزيدند و بسوى توحيد بازنگشتند تا وقتى كه قرآن حق و پيامبر مبين يعنى رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم بسويشان آمد تا آنها را از غفلت بيدار كند . امّا آنها به جاى اينكه ايمان بياورند با طعنه ، خداوند و حضرت رسول و اصل رسالت را منكر شدند و گفتند : اين قرآن نوعى سحر است و ما به آن كافر هستيم و آن را نمىپذيريم و اين كلام بدتر از غفلت ابتدايى آنها بود ، چون آنها به شرك خود ، عناد با حق و تحقير خدا و شرايع آن را نيز افزودند و هميشه اين خصوصيّات تا روز قيامت در بين افراد منكر و معاند وجود خواهد داشت .
( 31 )
( وَ قالُوا لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ )
: ( و گفتند : چرا اين قرآن به يكى از مردان بزرگ مكّه يا طائف نازل نشد ؟ )
( 32 )
( أَ هُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ نَحْنُ قَسَمْنا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً سُخْرِيًّا وَ رَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِمَّا
هامش
( 1 ) . سوره ابراهيم آيه 35