ارسال آن هدايت يافتهاند ، خواهد بود . در ادامه براى تأييد و تصديق پيامبر در ادّعاى رسالت مىفرمايد : اى رسول ما ، يقينا تو مردم را بسوى صراط مستقيم هدايت مىكنى . و صراط مستقيم راه خداى واحديست كه ملك همه آسمانها و زمين و آنچه در آنهاست از آن اوست و او همان غايت و مقصدى است كه همهء اشياء عالم متوجّه او هستند چون لازمهء مالكيت او استمرار رجوع همه عالم به سوى اوست ، پس سعادت در چيزى است كه خدا بيان نموده و تنها طريق و سبيل و اصل به سعادت و كمال همان دينى است كه او تشريع كرده و مطابق آن حكم فرموده ، پس هدايت خدا و رسول يك هدايت و دعوت آنها واحد است .
و در اين فراز آخر اشعارى به علّت وحى و تكلّم الهى وجود دارد ، چون وقتى بازگشت مخلوقات بسوى خداست ، لاجرم براى هر يك از موجودات راه مخصوصى به سوى خدا وجود دارد كه بايد آن راه را طى كنند ، و بر خداست كه هر يك از آنان را به سوى آن راه هدايت فرمايد و او را بسوى غايت و هدف مطلوبش راهنمايى كند ، همچنانكه فرمود
( وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ
« 1 » بر خداست بيان راه عدل و راستى ) و همين امر ، سخن گفتن خدا با هر نوعى از موجودات ، به زبانى متناسب با ذات اوست كه اين امر در مورد انسان نامش وحى و ارسال رسول است و در مورد ساير موجودات غريزه يا هدايت فطريست .
هامش
( 1 ) . سوره نمل آيه 9