است و مىخواهد بفرمايد : گناهان آثار سوئى در همين دنيا دارند كه بعضى از آنها به صاحبش اصابت مىكند و بعضى به خاطر عواملى چون توبه ، صله رحم ، صدقه ، دعاى مؤمنين و . . . بخشيده مىشوند و آثارشان از صاحبش برمىگردد ، اما دربارهء آثار آخرتى گناهان ، آيه شريفه ساكت است و آن را نفى يا اثبات نمىكند .
و از رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم نقل شد كه فرمود : هيچ رگى از جاى خود نمىجنبد و هيچ خراشى از چوب بدن وارد نمىشود و هيچ ضربتى از سنگ به شخص نمىرسد مگر به خاطر گناهى از گناهان و آنچه از گناهان كه خدا عفو مىكند بيشتر است . « 1 »
و اگر خطاب آيه شامل همه جامعه باشد معناى اين آيه نظير آيه
( ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ
« 2 » بواسطهء اعمال مردم در خشكى فساد در خشكى و دريا پديد آمد ) مىباشد و ممكن هم هست خطاب آيه فقط مختصّ به افراد باشد كه در اين صورت ناملايماتى كه در جان و مال فرزند و عرض تك تك افراد واقع مىشود را به گناهان خود آن فرد نسبت مىدهد .
در ادامه مىفرمايد : شما مردم نمىتوانيد خدا را عاجز كنيد و از رسيدن مصائبى كه نتيجه گناهان شماست ، جلوگيرى نماييد ، و شما به جز خدا سرپرستى نداريد تا متولّى امورتان شود و بلاها را از شما دفع كند و نيز ياورى نداريد تا شما را در برابر آن مصائب يارى كند .
( 32 )
( وَ مِنْ آياتِهِ الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ )
: ( و از نشانههاى او كشتىهاى كوه پيكر جارى در درياهاست )
( 33 )
( إِنْ يَشَأْ يُسْكِنِ الرِّيحَ فَيَظْلَلْنَ رَواكِدَ عَلى ظَهْرِهِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ )
: ( كه اگر بخواهد باد را از حركت نگه مىدارد و آنوقت كشتيها در وسط دريا بىحركت مىمانند ، همانا در اين امر نشانههايى براى هر فرد صبور و شكرگزار وجود دارد )
هامش
( 1 ) . الدّر المنثور ج 6
( 2 ) . سوره روم آيه 41