انفعال و تأثير و تأثّر در بين تمامى اجزاى عالم قابل مشاهده است .
( 12 )
( فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ وَ أَوْحى فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها وَ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ وَ حِفْظاً ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ )
: ( پس آسمانها را هفت عدد قرار داديم آن هم در دو روز ، و در هر آسمانى امر آن را وحى كرد و ما آسمان دنيا را با چراغهايى آراستيم و حفظ كرديم ، اين است تقدير خداى عزيز و دانا )
يعنى خداى متعال آسمانها را كه به صورت دود بود و از نظر فعليّت مبهم و غير مشخص بود ، متمايز كرد و آن را در دو روز يا دو برههء زمانى به صورت هفت آسمان قرار داد آنگاه خداى سبحان در هر آسمانى امر الهى را كه منسوب و متعلّق به آن آسمان بود به اهل آن ( يعنى ملائكه ساكن آن ) وحى كرد .
در ادامه مىفرمايد : ما آسمان دنيا را با چراغهايى زينت داديم ( يعنى آسمانى كه قرارگاه ستارگان است ، نزديكترين آسمان به كرهء زمين است و آسمانهاى ديگر فوق آن قرار دارند . ) « 1 » و نيز آسمانها را از شرّ شياطين حفظ كرديم تا نتوانند به اخبار غيبى ملاء اعلى دست بيابند و اين نظم و ترتيبى كه در نحوهء خلقت آسمان و زمين به كار رفته ، بواسطهء تقدير و سنجش پروردگار عزيز و بسيار داناست كه هيچ نيرويى بر او غالب نمىشود و علمش همه چيز را فراگرفته .
[ آيهء ( 25 - 13 ) انذار بوسيله ذكر عذاب قوم عاد و ثمود و بيان شهادت اعضاى بدن در قيامت ]
( 13 )
( فَإِنْ أَعْرَضُوا فَقُلْ أَنْذَرْتُكُمْ صاعِقَةً مِثْلَ صاعِقَةِ عادٍ وَ ثَمُودَ )
: ( پس اگر روى گرداندند ، بگو شما را از صاعقهاى مانند صاعقهء عاد و ثمود بيم مىدهم )
( 14 )
( إِذْ جاءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ قالُوا لَوْ شاءَ رَبُّنا لَأَنْزَلَ مَلائِكَةً فَإِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ )
: ( آنزمان كه رسولان در عصر خودشان و بعد از ايشان به نزدشان آمدند و همگى گفتند : جز اللّه را نپرستيد ، گفتند : اگر
هامش
( 1 ) . آنچه از مطالب تكميلى بحث در الميزان استفاده مىشود اين است كه آسمانهاى هفتگانه نامبرده همه جزء خلقت مادّى و جسمانى هستند و ربطى به ماوراء طبيعت و عالم ملائكه ندارند و ملائكه براى خود عوالم ديگرى دارند كه نظير عالم جسمانى ما هفت مرتبه دارد كه هر مرتبهء آن از نظر علوّ مرتبه و احاطهاى كه نسبت به عالم مشهود و زمينى دارند ، آسمان ناميده مىشود ، همچنانكه آسمان نيز نسبت به زمين بلند است و آن را احاطه كرده . ( مترجم )