خبر هستيد به شما برسد )
اين خطاب هم در ادامهء گفتار سابق ، عام است و شامل مؤمن و كافر مىگردد .
مىفرمايد از بين آنچه از ناحيهء خدا نازل شده ، بهترينش را پيروى كنيد . و مراد از
( أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ )
خطابهايى است كه به طريقه به كار بردن حقّ عبوديّت در راه پيروى خطابهاى الهى اشاره مىكند و با باطن انسان سر و كار دارد ، چه آنها كه مربوط به عقايد است و چه آنها كه مربوط به اعمال مىباشد ، مانند دعوت به تقوى و اخلاص در دين و استغراق ذكر خدا و حبّ او ، چون پيروى از اين دعوتها انسان را به حياتى طيّب زنده مىكند و روح ايمان را در او مىدمد و اعمال او را صالح مىسازد و او را داخل در ولايت خدا مىنمايد و اين امر كرامتى است كه ما فوق آن كرامتى قابل تصوّر نيست .
آنگاه به منظور ترساندن و تهديد آنها به اصلاح باطن و ظاهرشان به ايشان مىفرمايد قبل از اينكه ناگهان و غفلتا عذاب بر شما نازل شود و فرصت توبه و اصلاح از دست برود ، از اين خطابها و دعوات الهى پيروى كنيد .
( 56 )
( أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ )
: ( بترسيد از روزى كه هر كس به خود مىگويد وااسفا بر من از آن كوتاهيها و تقصيراتى كه به درگاه خدا روا داشتم ، و براستى من از استهزاء كنندگان بودم )
مراد از ( تفريط ) اهمال كارى و كوتاهى در انجام اعماليست كه بايد فورا به آن اقدام نمود ، تا زمانيكه كه وقت آن فوت شود . و ( جنب ) به معناى پهلو و عضو جانبى است ، اما ( جنب اللّه ) « 1 » به معناى جانب و ناحيهء خدا ، يعنى اعمالى كه بر بنده واجب است آنها را بجا آورد و مصداق آن عبادت خدا و پرهيز از نافرمانى اوست . لذا تفريط در جنب خدا به معناى كوتاهى در انجام عبادات و اقدام به نافرمانى و معصيت خداست .
به هر جهت در ادامهء خطابها مىخواهد بفرمايد : اگر من شما را به اين خطابها مخاطب مىكنم به جهت آنست كه بيم آن مىرود ( و يا نكند ) كه يكى از شما از روى ندامت و
هامش
( 1 ) . در روايات بسيارى از ائمه اهل بيت عليه السّلام نقل شده كه ( جنب اللّه ) امير المؤمنين عليه السّلام و ساير ائمه مىباشند كه اين روايات از باب تطبيق مصداق بر آيه است .