تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — صفحة 130

مساهمون:

ص١٣٠
دنيا كسب كرده است و اين خصيصه از آنها جدا نمىشود .

[ آيهء ( 88 - 65 ) ماجراى استكبار ابليس از سجده بر آدم و اثبات معاد ]

( 65 )
( قُلْ إِنَّما أَنَا مُنْذِرٌ وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلَّا اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ )
: ( بگو من فقط بيم رسانم و هيچ معبودى به جز خداى يگانه قهّار نيست ) ( 66 )
( رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُمَا الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ )
: ( پروردگار آسمانها و زمين و آنچه بين آنهاست خدايى كه عزيز و غفّار است ) در اينجا به رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم امر مىنمايد كه به مردم بگويد : من فقط يك بيم دهنده براى شما هستم و خداوند براى هر قومى يك هادى ارسال مىكند ، يعنى من هم از جانب خدا براى بيم دادن شما و هدايت آمده‌ام و در برابر رسالت خود از شما مزدى نمىخواهم كه اين امر باعث شود از دعوت من اعراض كنيد . و نيز بدانيد كه خداى متعال در امر الوهيّت يگانه است و معبودى واحد و غالب و قهّار مىباشد . لذا هيچ معبودى جز او نيست و هيچ چيز در عالم وجود مماثل و نظير او نمىباشد ، چون او كمالى نامتناهى دارد و معبود حقّى است كه همه چيز در برابر او خضوع دارند و بندهء اويند و همين ثبوت الوهيّت براى ذات خداى متعال ، الوهيّت غير او را نفى مىكند و در اصل ثبوت معبود ميان اسلام و شرك اختلافى نيست ، اختلاف بر سر مصداق اين إله و معبود است كه اسلام آن را منحصر در ذات بارى تعالى مىداند اما مشركين الوهيّت را به آلهه و بتها نسبت مىدهند . آنگاه به ذكر حجّتى ديگر بر وحدانيت خدا در الوهيّت مىپردازد . با اين بيان كه نظام تدبيرى كه در سراسر عالم جريان دارد نظامى واحد و متصّل است كه به ما نشان مىدهد خالق و مدبّر عالم يكى است ، چون خلقت و تدبير از يكديگر جدا نيستند ، زيرا تدبير يعنى اينكه موجودات پشت سر هم و رديف و هر يك را در جايى كه بايد باشد ، خلق شوند ، پس تدبير و خلقت در واقع يكى هستند و چون مشركين معترفند كه خالق عالم يكى است ، پس ربّ و مدبّر عالم هم اوست كه متصرّف كلّى در عالم است و قادر است كه هر نعمتى را افاضه كرده و هر نقمتى را رفع نمايد و غير از او مؤثرى در عالم وجود نيست ، آنگاه به دو صفت عزيز و غفّار اشاده مىكند كه خود ، حجّتى بر توحيد الوهيّت