بلكه وسيله صلح او را با دو شخص مزبور فراهم ميآورد و مدت يكسال در اصلاح امور رشديه بپاس حقوقى كه امين الدوله بر معارف دارد زحمت بسيار كشيده عاقبت الامر با رفتارى از طرف محسنخان امين الدوله كه بحقشناسى شباهت ندارد نگارنده از دخالت در كار رشديه خود را معاف ميدارد و هم مجبور مىشود به كار خانواده دو شخص از دوستان درگذشتهام يكى ميرزا حسنخان شوكت و ديگرى كريمخان مختار السلطنه دخالت نموده امور آنها را اصلاح نمايم و در هردو قضيه دچار مشكلات و زحمت حالى و خيالى بسيار گرديده زحمات من مشكور نميگردد و فقط دلخوش هستم كه ببازماندگان دوستانم چه حقشناس باشند و چه حقناشناس بدون هيچ آلايش خدمتى نموده و مينمايم .
اين است حال و كار من كه از نظر خوانندگان ميگذرد اگرچه ميبايد از شدت زحمت و مرارت خسته شده باشم خصوصا كه به تنگدستى شديد هم گرفتارم ولى در اينوقت كه اوضاع مملكت دارد ديگرگون مىشود و روزگار هيجان عقلانى ملت ميرسد دوست ميدارم باقتضاى وقت قدمهاى بزرگترى در راه خدمت بملك و ملت بردارم ديگر تا روزگار چه اقتضا كند و در سرنوشت آتيه من چه ثبت بوده باشد .
در اين مقام جلد اول كتاب خود را بپايان رسانيده - به يارى الهى بنگارش جلد دوم ميپردازم و از خداوند توفيق طلب مينمايم كه جلد دوم را هم بپايان رسانم .
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 359
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٥٩