و آنها را نصيحت ميدهد كه باهم سازش كنند و از يكديگر بدگوئى نكنند و هم مقرر مىشود كه اين هيئت برياست وزير علوم در مدارس گردش نموده نواقص هريك را مشاهده كرده تا آنجا كه ممكن باشد اصلاح نمايند و هم درصدد مىشود كتابهاى تدريسى را يكى نموده بهترين كتابهاى موجود را انتخاب و ترويج نمايند و مؤلفين را به نوشتن كتابهاى بهترى تشويق كنند علاء الملك بترغيب نگارنده با مخبر السلطنه الفت كرده او را در نوشتن پروگرام و نظامنامهها دخيل ميسازد و هرچه مىكند از روى بىطمعى است كه در رجال دولت وقت اين صفت كمياب است .
علاء الملك در كار مدرسه فلاحت اهتمام نموده روزنامه فلاحتى داير مينمايد .
علاء الملك چون در قضيه گرفتارى ميرزا آقا خان كرمانى و رفقاى او در استانبول چنان كه در فصل 23 نگاشته شد خود را قاصر يا مقصر تصور مىكند به خيال ميافتد جبرانى بنمايد و به اين ملاحظه كتاب آئينه سكندرى تاريخ ايران تأليف ميرزا آقا خان را بطبع مىرساند .
خلاصه به همان اندازه كه بىاعتنائى علاء الملك به كار معارف پيش از سفر فرنگ او كار را سست و معارفيان را نااميد ساخته بود اقدامات بعد از مراجعت او اميدوارى ميدهد كه او بتواند مدارس جديد را از هر بابت ترقى و تعالى بدهد ولى بايد دانست كه تنها خواستن وزير علوم كافى نيست و بايد دولت اصلاح مدارس را كه اولش دادن بودجه كافى است فراهم سازد و الا با حرف كار معارف و هيچكار صورت نميگيرد .
بالجمله در چند ماه آخر 1323 نگارنده دچار گرفتاريهاى تازه مىشود كه زحمات حالى و خيالى مرا بر زيادت مىكند چه در كار معارف و چه در كارهاى ديگر كه ببعض آن ابتلاها اشاره مينمايم و ميگذرم اول ابتلاى به كار مدرسه رشديه است كه ميرزا محسنخان امين الدوله در كشمكش با مدير سابق رشديه و در كشمكش با ميرزا سيد حسن برادر مدير حبل المتين و شيخ يحيى كاشانى كه مردى فاضل و اهل قلم است نگارنده را دخيل كرده مدرسه را به من ميسپارد و ميخواهد دو شخص سابق الذكر را كه هردو با من دوستى دارند و يكى مدير و ديگرى ناظم مدرسه است از مدرسه بيرون نمايد نگارنده در كار رشديه موقة دخالت مىكند بىآنكه راضى شود آنها خارج گردند
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 358
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٥٨