تهران است و سالها در سامره نزد حاجى ميرزا حسن شيرازى تحصيل كرده واگذار مىشود او طلاب مدرسه را زياد ، امر تحصيل آنها را تا يكدرجه منظم ميگرداند در سلطنت مظفر الدين شاه چنان كه نوشته شد نيابت توليت بموثق الملك داده مىشود نگارنده براى اجراى مقصد خود با موثق الملك داخل مذاكره شده به او ميگويد حالا كه شما در اتمام بناى مدرسه ناصرى سعى مينمائيد چه بهتر كه در امر تحصيلات آنجا نيز اقدامى بفرمائيد خصوصا يك قسمت از شاگردان مدارس جديد هم البته درصدد تحصيل علوم دينى برخواهند آمد از معقول و منقول و مدرسهئى كه صلاحيت ورود آنها را داشته باشد نداريم چه بهتر آنكه مدرسه ناصرى اختصاص باينكار بيابد و در آتيه جامع ازهرى مانند جامع ازهر مصر در تهران ديده شود از نظامنامه هم استفاده مىشود كه نظر حقيقى بانى اين بنا همين بوده است موثق الملك اظهار مساعدت مينمايد بىآنكه اقدام عاجلى نموده باشد بعد از مدتى باز او را ملاقات كرده باجراى اين مقصد و جرح و تعديل طلاب مدرسه و قرار دادن مجلس امتحان براى آنها ترغيب كرده به او ميگويم نه موثق الملكى نه صندوقدارى شاه نه رياست مدرسه ناصرى هيچيك نميتواند نام نيك شما را باقى بگذارد مگر آنكه مدرسه ناصرى را به ترتيبى كه گفتم اصلاح كنيد وعده انجام ميدهد تا چه اندازه موفق گردد .
بديهى است هركس بخواهد باصلاح امور تحصيلى هريك از مدارس دينى موجود ما خصوصا مدرسه ناصرى بپردازد بمشكل بزرگى برخواهد خورد گفتم خصوصا مدرسه ناصرى بلى بواسطه آنكه سكونت در اين مدرسه بواسطه خوبى بنا و نيكوئى آب و هوا و عنوانى كه دارد به زحمت بدست اشخاص آمده و اشخاصى كه اين نعمت را بدست آوردهاند وسايل و وسائط زياد داشتهاند براى از دست ندادن مكان خود نيز همان وسايل و وسائط را به كار مياندازند در اين صورت مشكل مزبور در اين مدرسه بيشتر از ساير مدارس است در اين صورت بنايب التوليه كنونى مدرسه ناصرى حق بايد داد كه نتواند در شروع باصلاح درس مدرسه قدم عاجلى بردارد زيرا بمحض اقدام بايد دو ثلث يا سه ربع از ساكنين مدرسه را بيرون و حقوق آنها را قطع نمايد و با ضعف دولت و نفوذ و قدرت روحانيان ممكن است از اين راه در شهر آشوبى برپا گردد اين است كه
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 348
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٤٨