طرف هستند و با خانواده ما مربوط ميباشند مبادا در غياب او بتوانند از دشمنى ما با ظل السلطان استفاده نمايند مايل شده است طرح آشتى ريخته شود بهر وسيله هست اسباب اين كار فراهم شده آمدورفتى حاصل مىشود صورت ظاهرى محفوظ ميگردد نگارنده در يكى دو ملاقات خصوصى كه با او مىكند آنچه را در دل دارد به او ميگويد و خسارتهاى مادى و معنوى كه بخانواده ما رسانيده است همه را بيملاحظه به او شرح ميدهد ظل السلطان تصديق كرده ميخواهد بگويد دشمنى امين السلطان با من و حمايت نمودن او از شما سبب شد كه اين صدمات بر خانواده شما وارد گشت حالا كه او از ميان رفته است من حاضرم گذشتهها را تلافى نمايم خلاصه ظل السلطان تعهد مىكند كه دست از دشمنى كشيده خسارتهائى را كه وارد آورده است تلافى نمايد .
ظل السلطان آقا ميرزا مهدى برادر سيم مرا كه داراى اخلاق پسنديده و شخص فاضل اديبى است و مدتى است بواسطه دشمنى ظل السلطان در تهران مانده باصفهان برميگرداند و در بازگشت خودش باصفهان با برادر بزرگتر من اظهار مهربانى مينمايد و لكن كجا تلافى مىكند اين اظهار مهربانىها خسارت بسيار را كه بدست اين شخص و همدستانش بخانواده ما رسيده است .
و هم در ماه ربيع الاول 1322 ميرزا عليخان امين الدوله در گوشه لشتنشاى رشت با يك عالم اندوه از دار دنيا ميرود ايرانيان عموما معارفيان خصوصا از فقدان او متأثر ميگردند .
و اما اوضاع معارف در اين ايام نه از شوراى معارف كارى ساخته مىشود و نه از وزارت علوم و نه بر سعى و كوشش نگارنده اثرى مترتب ميگردد و عمده اين است كه بواسطه اغتشاش امر ماليه دولت حقوق ارباب حقوق چند ماه تأخير شده كسر و نقصان مييابد مختصر مساعدتى را هم كه دولت بمعارف جديد مىكند بموقع نميرسد و اين موجب اختلال امور مدارس و دلسردى كاركنان امور معارف است خصوصا كه بواسطه بروز مرض و با در مملكت و جنگ روس و ژاپون كه شرح هردو قضيه داخلى و خارجى را در فصل 45 خواهيد خواند بر اختلال امور مالى مملكت افزوده مىشود و مخصوصا رشته انتظام امور مدارس يكى بواسطه اختلال ماليه و ديگر بواسطه بلاى ناگهانى گسسته ميگردد .
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 344
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٤٤