چند روزى پيش از ورود شاه آنها را مشق نظامى بدهد موزيك مدرسه نظام را كه قسمتى از دار الفنون است براى ورود شاه آماده سازد اين است كه در مدت چند روز ايام سال در دار الفنون آمدورفت و نشستوبرخاست صدا و ندائى شنيده مىشود و همچنين در ايام سلامهاى عام كه قسمتى از دار الفنون هم بايد حاضر باشند جنبشى در آن مؤسسه پديدار ميگردد اكنون كه چند مكتب ابتدائى بسبك جديد هم با بودجه مخصوص ضميمه وزارت معارف شده و شوراى عالى معارف رسمى كه در رأس معارف جديد واقع است در يكى از عمارتهاى دار الفنون منعقد ميگردد آمدوشد دار الفنون بر زيادت گشته آن مؤسسه قديم بيسر و سامان مانده هم ميخواهد سر و سامانى به خود بدهد خصوصا كه از كلاسهاى متوسطه جديد بايد شاگرد بدار الفنون برود در اين صورت ناگزيرند در آنمدرسه هم اصلاحاتى نموده باشند خلاصه روز سهشنبه 8 جمادى الثانيه 1321 خبر ميكنند شوراى عالى معارف در دار الفنون منعقد ميگردد فضاى حياط مدرسه را بايد طى كرد تا باطاق پذيرائى رسيد در طى نمودن اين فضا حال زار اين مؤسسه علمى سالخورده را در برابر نظر آورده چنان مينمايد كه بدبختيهاى آن را يكيك مشاهده مينمايم و هيولاى ويرا مانند مريض در حال نزع ميبينم .
و نبايد تصور كرد كه جعفر قليخان نير الملك وزير علوم يا رضا قليخان پسرش رئيس دار الفنون در پريشانحالى آن مؤسسه زياد مقصر بوده باشند زيرا كه اولا مؤسسهئى را كه دولت و سلطنت بخواهد لفظ بىمعنى و صورت بىحقيقت باشد بهتر از اين نميتوان نگاهداشت خصوصا كه حقوق آن هم نه تنها ماهبماه بلكه سالبسال عقب بيفتد آن هم حقوقى كه باقتضاى زمان و ترقى قيمت ارزاق به نصف مخارج آن وفا نميكند .
بالجمله بصحن مدرسه وارد ميشويم ناظم دار الفنون اديب الدوله ولد محمد - حسينخان اديب الدوله كه بثقل سامعه مبتلاست و ناظمى دار الفنون بوراثت به او رسيده مرا استقبال مىكند بعضى معلمين و اجزاء هم جمع ميشوند در اطاقها درس قيلوقالى شنيده مىشود صداى موزيكى به گوش ميرسد و معلوم ميگردد عيد مولود مظفر الدينشاه نزديك است دار الفنون هم تهيه رفتن بسلام را ميبيند .
شوراى عالى معارف در تحت رياست وزير علوم و معاونت مخبر السلطنه و عضويت
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 330
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٣٠