در اواسط رمضان 1319 شوراى عالى معارف در خانه نير الملك منعقد مىشود .
ميرزا نظام الدين خان مهندس الممالك كاشانى كه يكى از تحصيلكردگان نامى است عضويت يافته كتاب هندسه عالى خود را كه در چند مجلد تأليف نموده ميآورد حاضرين ميبينند و زحمت فوق العاده او را در تأليف اين كتاب تقدير كرده آرزو مينمايند روزى برسد كه محصلين ما بتوانند از اين گونه كتابها استفاده نمايند .
اعضاى شورايعالى از ايرانى و اروپائى جمع ميشوند مجلس منعقد ميگردد كتابچه كه در تشكيل وزارت معارف و شوراى عالى آن در انجمن خصوصى با ملاحظات لازم فقط به فارسى نوشته شده خوانده مىشود خلاصه مطالبش براى اروپائيان ترجمه شده مقرر ميگردد آن كتابچه را هم بصح همايون برسانند بعد از آن از طرف وزارت معارف تكليف مكاتب ملى و حقوق و حدود آنها معين گردد و از تجاوزات جلوگيرى شود .
در اين مجلس نگارنده با دكتر شنيدر در موضوع آليانس فرانسه كه در تهران تأسيس شده بىآنكه مصالح تعليمى ابتدائى مملكت در آنجا رعايت شده صحبت طولانى نموده بالاخره بر او مدلل ميدارم كه اروپائيان در اظهار انسانيتپرورى كه مينمايند چندان صادق نميباشند زيرا در ميان ملتهاى ديگر غير از منافع خصوصى خود هيچچيز را رعايت نميكنند در هنگام تفرقه مجلس مهندس الممالك صورت مرا ميبوسد و از مذاكراتى كه با دكتر مزبور شده اظهار امتنان مىكند .
در آخر اين مجلس از مدارس متوسطه و عالى صحبت بميآن ميآيد و مقرر مىشود در هر رشته از علوم جمعى از علماى آن فن انجمن كرده كتابهاى لازم را بنويسند .
اعضاى انجمن طب و هندسه و رياضيات معين ميشوند ترتيب انجمن براى فارسى و عربى و ادبيات هم به عهده نگارنده مقرر ميگردد .
نگارنده بوزير علوم تأكيد مىكند كتابچه آخريرا بصح همايون رسانيده تكليف مدارس ملى و مباشرين آنها را معين نمايد بلكه از فشار بار زحمت حالى و مالى مدارس كه بر دوش نگارنده است اندكى كاسته شود ولى باز مدتى تأخير مىشود و كارى انجام نميگيرد قدمى رو باصلاح و جلوگيرى از مفاسدى كه توليد شده برداشته نميشود خصوصا كه در اين ايام مذاكره استقراض تازهئى از دولت روس به مبلغ هشت ميليون
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٠٤