خانه وزير علوم منعقد شد و با حضور اين اشخاص كه سه نفر اروپائى سابق الذكر باشند اين كتابچه نوشته شد بىآنكه نامى از اعضاى ايرانى برده شده باشد و ديگر براى تعليمات ابتدائى و متوسطه و عالى يك رئيسى قائل شده رؤساى مزبور را هم بالاستحقاق حق عضويت در شوراى عالى معارف دادهاند قسمت اول دلتنگ ميشوم كه فرنگيها خواستهاند در اين كار تحصيل عنوانى كرده باشند و تشكيل وزارت معارف ايرانرا به خود نسبت دهند بىآنكه كسى به اين مسئله توجهى كرده باشد ولى اظهارى نميكنم دكتر شنيدر كتابچه را از اول تا آخر ميخواند با يك ورقه ضميمه آنكه موشح است بدستخط همايون و در آن ورقه رياست كل مدارس ابتدائى را بنام نگارنده نوشتهاند رياست مدارس متوسطه را باسم احمد خان مجاهد الدوله و رياست مدارس عالى را باسم حاجى ميرزا عبد الغفار خان نجم الدوله .
نگارنده صلاح حال و كار خود را نميداند در اين وقت از جانب دولت داراى عنوانى بشود از طرف ديگر از نكتهئى كه راجع باروپائيان نوشته شده دلتنگ هستم اينستكه مخبر السلطنه را برداشته باطاق ديگر رفته صحبت طولانى ميداريم و عاقبت توافق نظر حاصل مىشود كه دو مجلس داشته باشيم يكى مجلس كبير معارف كه خارجيها هم بتوانند عضو افتخارى آن باشند و ديگر مجلس ادارى مدارس ملى كه اعضاى آن از ميان اعضاى مجلس كبير از ايرانيان انتخاب شوند مجلس انتظار نتيجه خلوت نگارنده را با مخبر السلطنه دارد و ميخواهند در همين روز كتابچه مزبور را به فارسى و فرانسه بطبع برسانند ولى ما نتيجه شور خود را موكول بمجلس ديگر كرده از تعجيل در طبع كتابچه جلوگيرى مينمائيم و مجلس منقضى ميگردد .
در ميان اين هفته يك مجلس خصوصى منعقد مىشود در اين مجلس كه مركب است از وزير علوم و پسرش رضا قليخان و مخبر السلطنه و زعيم الدوله و نگارنده چند ساعت صحبت شده مطلب باينجا ميرسد كه كتابچه موشح بدستخط همايون را تغيير داده اسم فرنگيها را از آن خارج نمائيم و مجددا بصح همايون برسانيم وزير علوم ميگويد فرنگيها ايراد خواهند كرد مخبر السلطنه ميگويد جواب فرنگيها با من زيرا كه آنها قصدى جز تحصيل عنوانى در مملكت خود از اينراه و بدست آوردن امتيازى از
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 302
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٣٠٢