و در كار معارف وزير علوم را مساعدت مينمايد تا سياست دولت چه اقتضا كند و عاقبت كار معارف بكجا منتهى گردد .
در اين ايام خودسرى و بداخلاقى ناظم مدرسه ادب كه بصرافت طبع خود يا بتحريك مخالفين ساز مخالفت آغاز كرده اسباب دردسر بزرگى براى من فراهم مىكند كه صدمه روحانيش براى من كمتر از صدمات گذشته نميباشد بعلاوه شخص مزبور كه خالى از فتنهانگيزى نيست و در ظاهر خداپرستى و تدين مينمايد اسباب زحمت و گرفتارى براى جمعى از وطنپرستان فراهم ميآورد .
شرح مطلب آنكه خانبابا خان قجر ناظم مدرسه ادب در تعقيب اقدامات مخالفت كارانه خود مدرسه ادب را ترك كرده ناظمى مدرسه رشديه را اختيار مينمايد و يا آنكه مدير رشديه كه به جهت غير معلومى از نگارنده مكدر شده او را به خود و بمدرسه رشديه جلب كرده نصيحت مرا كه از شر اين شخص اجتناب بايد كرد نميپذيرد .
اتفاقا بعد از عزل امين الدوله جمعى از بيداران و تجددخواهان بر ضد رياست امين السلطان و موافق با تجديد رياست امين الدوله سرا اجتماعاتى دارند و بيشتر محل اجتماع آنها مدرسه رشديه است بواسطه انتسابش با امين الدوله و بودن بعضى از بيداران و تجددپروران در اطراف اين مؤسسه بديهى است در آن اجتماعات نام اتابك اعظم به خوبى برده نميشود خانبابا خان كمكم از مذاكرات مجلس مزبور آگاه مىشود و اشخاص ضد اتابك يا مساعد امين الدوله را ميشناسد .
از طرف ديگر جمعى از رجال دولت هريك بيك غرضى بعضى فقط بضديت با اتابك بعضى بهواخواهى از امين الدوله بعضى بطرفدارى از عبد الحسين ميرزاى فرمانفرما كه اوائل دولت حاضر چنان كه در فصل 29 نگارش يافت مبغوض گشته و در بغداد اقامت نموده است و بعضى بخصوصيت با حكيم الملك كه با اتابك طرف و داعيه رياست دارد دست بدست يكديگر داده در مخالفت با اتابك اتحاد نموده پاى جمعى از روحانىنمايان را بميان آورده اعلانات ژلاتينى منتشر ميكنند و در بدگوئى از اتابك افراط مينمايد بطوريكه اتابك را پريشانحواس نموده با تمام قوت و قدرت خود درصدد پىبردن بمركز اين نشريات برميآيد .
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 289
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٢٨٩