هر هنگام پيكى از تجربههاى گذشته ميخواهد بر من وارد شده آيه يأسى بخواند او را رد نموده با خود ميگويم فلان مجلس كه بىنتيجه ماند بواسطه وجود فلان شخص بود كه اكنون وجود ندارد يا فلان كار كه عكس مقصود نتيجه بخشيد بفلان علت بود كه اكنون بر طرف گشته است خلاصه آنكه در هر كار مرغبات براى خود ميچينم نويدها بخويشتن مىدهم كه اينمرتبه بر خلاف گذشته اقدامات نتيجه مطلوب خواهد داد اساس اين كار كه سرمايه سعادت است روى بنيان خللناپذير گذارده مىشود تن ناتوان من از زير فشار سنگينى اين بار گران درآمده نفس راحتى خواهم كشيد گرفتاريها و خسارتها پايان خواهد يافت و اوقات من كه اكنون صرف معارضه با دشمنان دوستنماست بنگارش كتابهاى زيبا باسلوب تازه كه نورسان را به كار آيد و مكاتب را رونق افزايد مصروف خواهد گشت .
يك هفته را با اين نويدها گذرانيده روز پنجشنبه نوزدهم محرم 1319 مجلس دوم در خانه نير الملك منعقد ميگردد .
نگارنده ميخواهد عنوان دولتى و ملتى را از سر مدارس برداشته همه را يكى نموده و در تحت دستور واحد درآورد و خود حاضر گشته از اختصاص چند مدرسه بخويش صرفنظر نموده اختيار آنها را هم بانجمن وابگذارد چهار مدرسه دولتى نيز بانجمن سپرده مىشود چند مدرسه ملى ديگر هم بسعى اشخاص تأسيس گشته از انجمن تبعيت نمايند .
مخبر السلطنه در اين رأى با من موافقت مينمايد وزير علوم هم مخالف نميباشد و لكن مديران مدارس ملى تمكين نمينمايند سعى و كوششها در اين راه بىنتيجه ميماند و بالاخره مقرر ميگردد چهار مدرسه دولتى و چهار مدرسه اختصاصى نگارنده با يكديگر اتحاد نموده در تحت يك نظم و ترتيب داير بوده باشد در صورتى كه مدارس دولتى از وجوه اعانه دولت و ملت مدد ميگيرد و مدرسههاى من از وجوه مزبور بهرهئى ندارند با وجود اين نگارنده حاضر ميگردد براى پيشرفت كار معارف زحمات مجانى خود را بعنوان انجمن معارف مداومت داده بىآنكه از وجوه اعانه براى صندوقهاى مدارس خود استفاده نموده باشد .
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 287
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٢٨٧