به تحصيل اطمينان است كه در آتيه اسباب زحمتى فراهم نگردد - در جواب اين مكتوب دو خط يكى از مشير الدوله و ديگر از مشير الملك ميرسد و مرا بمساعدت خود در بر طرف نمودن هرگونه محذورى كه پيش آيد اطمينان ميدهند پس از حصول اطمينان بتأسيس دبستان شروع مينمايد .
وزير علوم نميخواهد اثاثيه دبستان دانش از افتتاحيه خارج گردد نگارنده هم نميخواهد با وى مخالفت نمايد بالاخره بمساعدت مشير الدوله از اين مرحله گذشته دبستان داير ميگردد و بيفاصله بعد از داير شدن حسين خان ناظم كه نشناخته به اين خدمت گماشته شده دردسرى براى من توليد مينمايد كه زحمتش از زحماتيكه از ديگران رسيده كمتر نميباشد .
اين شخص جوانى است قفقازى از آنجا فرارا بتهران آمده در قزاقخانه خدمت نموده در مقابل خطاها سياستها ديده اكنون بيكار و پريشان مانده بالاخره ارفع الدوله از او سفارش نموده كه در دبستان دانش خدمتگذار بوده و از اينراه تحصيل معاش نمايد .
دبستان دانش با اعضاء و شاگردان جديد از روى اساس صحيح داير شده هيچگونه نگرانى در كار آن نيست مگر نگرانى كه از اين جوان ناشناس دارم و هرچه بيشتر بر حال و كار او پىبرده مىشود نگرانى افزوده ميگردد و لكن چاره نيست بايد ساخت تا عاقبت چه بوده باشد - اما انجمن معارف بمناسبت دخالت من در كار دبستان بتوسط مشير الملك و بواسطه محرميت مشير الدوله پدر وى با صدر اعظم نگارنده فرصت را غنيمت شمرده از مشير الملك درخواست مينمايد انجمن معارف منحل شده را دوباره داير نموده در كليه كار معارف و رفع نواقص مدارس از طرف دولت توجهى مبذول گردد .
نگارنده مشير الملك را تشويق مىكند بخصوصيت نمودن با مخبر السلطنه و داشتن جلسات مرتبى براى پيشرفت كار معارف خصوصا كه حوزه افتتاحيه برهم خورده و موانعى كه براى اجراى مقاصد بيغرضانه بود بر طرف گشته است .
مشير الملك با مخبر السلطنه خصوصيت يافته مشير الدوله را نيز بر سر كار آورده در نتيجه سعى و كوششى كه مىشود شرحى بوزير علوم از طرف مشير الدوله نوشته مىشود كه انجمن معارف را با اعضاى معينى داير نمايد و در بحبوحه ارتجاع موفق شدن
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 285
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٢٨٥