پس از آن صرفنظر نموده بصندوقهاى كوچك مدارس ملى كه از روى احساسات وطنخواهى و معارفپرورى تأسيس گشته و ميگردد نظر افكنده ببينيم بتوسط آن صندوقچهها معارف جديد چه روح تازهئى به خود خواهد گرفت و چه نشو و نمائى خواهد كرد .
فصل سى و چهارم مدرسه متبركه سادات
در سرگرمى شديد و اشتغال دائمى نگارنده به كار معارف عمومى و مراقبت نمودن در دفاع از بدخواهان خود و دشمنان معارف يك قسمت از خيالم متوجه تأسيس يك اساس خصوصى است كه شخصا دخالت نموده افكار خود را در آن دايره بموقع اجرا بگذارم در اينحال مصمم ميگردم مكتبى مخصوص ذرّيه طيبه رسالت پناهى تأسيس نموده اطفال فقير سادات را كه در معابر و مجالس بوضعهاى ناپسند دست تكدى بنزد خودى و بيگانه دراز كرده از هيچگونه بىاحترامى ديدن و نمودن دريغ نميدارند در آنجا جمع نموده نگاهدارى و تربيت نمايد .
و بايد دانست كه ديرگاهى است سيادت و انتساب بخانواده رسالت براى تن پروران بهتر وسيله تكدّى گرديده در تهران بيشتر و در شهرهاى ديگر كمتر جمعى از سادات داراى صفات فوق تن به بيشرفى داده به سختى از مردم طلب نموده از راه سيادت كسب معاش ميكنند و عنوانشان گرفتن حق مشروع خويش است از كسانى كه خمس آل محمد ( ص ) بر ذمه ايشان بوده باشد .
در مجالس روضهخوانى بانيها از دست سماجت اين گونه از سادات بستوه آمدهاند
از طرف نقيب السادات مأمور بتعزيهخوانها ميايستد تا از ورود آنها جلوگيرى نمايد و اين بمنزله باجى است كه بانيهاى روضهخوانى بايد بپردازند چنان كه در فصل هشتم نگارش يافت كار روز سيادت به جائى رسيده كه اعيان و اشراف و تجار و اشخاص متمول كه با مردم دادوستد دارند براى وصول نمودن مطالبات خود از بدهكاران نوكر سيد نگاهداشته مأمور انجام اين خدمت مينمايند حتى در خزانه دولت هم براى