تمكين نموده و اين حربه را از دست مخالفين گرفت .
و چون آنها تصور نميكنند ما با ترتيبى كه پيش آمده مساعدت نمائيم اين اقدام نقشههائى را كه در زمينه مخالفت ما با خود كشيدهاند برهمزده آنها را با وضعى كه انديشه آن را ننمودهاند مواجه مىكند وزير علوم هم چون ديد ما تمكين كرديم با سلامت نفس و صلحجوئى كه دارد از آلت دست مخالفين شدن كه نتيجهاش رنجاندن قسمت مهم اعضاى انجمن است احتراز خواهد كرد راه سلامت و بيخطر اين است اگر غير از اين راه را بخواهيد بپيمائيد من به كلى كنارهجوئى خواهم كرد .
احتشام السلطنه از شنيدن سخنان نگارنده اندكى آرام شده بالاخره براى رفع ترديد ميان اختيار نمودن نقشهئى كه خود در نظر گرفته بوده و پيشنهاد نگارنده باستخاره از قرآن متوسل گشته استخاره نيز با پيشنهاد نگارنده موافقت نموده مقرر ميگردد روز مجلس به ترتيب سابق همه بانجمن رفته با خوشروئى و مهربانى از صدور دستخط همايون اظهار خشنودى نموده وزير علوم را بيش از آنچه توقع دارد معزز داشته او را وادار نمائيم اكثريت انجمن را محترم بشمارد .
اين مجلس ميگذرد رفقا هم از تصميمى كه گرفته شده مستحضر و مسرور گشته از نگرانى شديدى كه از عاقبت اين كار دارند اندكى آسودهخاطر ميگردند .
اينجا بايد دانست كشمكش ميان احتشام السلطنه و مفتاح الملك و ممتحن الدوله در انجمن معارف سرچشمه ديگر دارد كه مربوط به كار معارف نيست و آن در وزارت خارجه است .
احتشام السلطنه در وزارت خارجه و رئيس دو شخص مزبور تا بين اويند در وزارتخانه يك قسمت از اعضاء كه اين دو شخص هم از آنها هستند بر ضد رياست احتشام - السلطنه جدا اقدامات مينمايند سستى كار وزير خارجه نيز بر اقدامات آنها قوت بخشيده است و نيز يك دسته از اعضاى وزارت خارجه بر ضد شخص وزير قيام نموده و چون احتشام السلطنه با هر قوهئى كه در دست دارد براى نگاهدارى مشير الدوله در مسند وزارت كار مىكند اين دسته نيز ميكوشند تا دست احتشام السلطنه را از معاونت او كوتاه نمايند و وزير را تنها گذارده بتغيير دادن او موفق گردند .
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 227
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص٢٢٧