تخطي إلى المحتوى الرئيسي

حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 212

مساهمون:

ص٢١٢
منصوب را از نگارنده مكدر ميسازد چنان كه از آثار در آتيه نمودار ميگردد . امين الدوله پس از معزولى دچار صدمه‌هاى روحانى بسيار مىشود دشمنان معارف ، كهنه‌پرستان ، استبدادخواهان و ديگر مردم داراى اين گونه عقايد هرچه مىتوانند او را آزار نموده آزرده‌خاطر ميسازند و از رها نمودن هرگونه تير تهمتى بجانب وى دريغ نميدارند . امين الدوله بعد از معزولى بيفاصله از اردبيل تلگراف شماتت‌آميزى بامضاى ملك التجار تبعيد شده ميخواند كه در آن اين شعر منوچهرى درج شده :
شعر ناگفتن به از شعرى كه باشد نادرست * بچه نازادن به از ششماهه بفكندن جنين
( چونكه مدت صدارت وى بيش از ششماه نبوده است ) . اگر روحيات ميرزا عليخان امين الدوله و حاج محمد كاظم ملك التجار را با يكديگر بسنجيم و حالات و صفات ذاتى هريك را تجزيه نموده به يكديگر قياس نمائيم آنگاه تير شماتت را كه با سيم تلگراف از اردبيل بتهران ميرسد نظر نموده ببينيم از كدام دست رها گشته و بقلب چه‌كس نشسته آنگاه ميتوان باندكى از روحيات اين ملت و اوضاع اين مملكت پىبرده باشيم . امين الدوله پيش از زمامدارى امور مملكت دوستان و طرفداران بسيار براى خود تصور مينموده سالها اشخاصى بحاشيه‌نشينى مجالس بانزاكت او در هواهاى خوش و صفاهاى دلكش پارك اقامتگاهش از روى تملق‌سرائى بوى اظهار ارادت مينموده‌اند و در مدت يكسال و كسرى رياست آنها را بمعرض امتحان درآورده در موقعى كه كناره‌گيرى مينمايد نميتواند بحقيقت با انگشتان خود يكعده دوست صميمى ثابت‌قدم براى خود بشمارد . راستى چه بدبختى از اين بالاتر است براى امين الدوله و براى مملكت كه روح وفادارى در آن اينقدر ناتوان باشد . امين الدوله امتحانات خود را درباره كسانى كه دعوى دوستى با وى مينموده‌اند . در مدت چند ماه كه ميان خلع او از صدارت و حركتش از ايران فاصله ميگردد تكميل مينمايد و به كلى گوشه‌نشينى اختيار مىكند .