فصل بيست و هشتم مطبوعات و مطابع
گرچه اقدامات امين الدوله صدر اعظم در توسعه معارف ضرورة مستلزم ترويج مطبوعات و توسعه دائره آن مىباشد و لكن توجهات خصوصى آن دستور دانشمند بتكثير مطبوعات و تعدد جرائد و بآزادى قلم كه از بزرگترين اسباب ترقى و تعالى هر قوم مىباشد قابل تمجيد است .
امين الدوله روزنامه تربيت را كه بقلم ميرزا محمد حسين فروغى ملقب بذكاء الملك نوشته مىشود و بطور هفتگى دائر بوده ترويج نموده آن را يوميه ميگرداند .
و اين اول روزنامه يوميه است كه در اين پايتخت دائر مىشود .
روزنامه تربيت روى سنگ و با بهتر خط كتابت نستعليق كه در اينوقت معمول است طبع و نشر مىشود .
روزنامه تربيت در سايه نظريات صدر اعظم سبك تملقسرائى خود را كه باقتضاى زمان و طبع نويسنده آن مدتى پيروى شده تغيير داده بيان حقايق و نگارش مطالبى كه براى بيدارى ملت مفيد بوده باشد ميپردازد .
روزنامه ايران كه روزنامه رسمى دولت است و تنها بنگارش حوادث جارى دربار با پردهپوشيهاى بسيار ميپرداخته از تنگنائى كه بوده درآمده صورت بهترى به خود ميگيرد .
روزنامه يوميه ديگر باسم خلاصة الحوادث در تحت نظارت محمد باقر خان اعتماد السلطنه وزير مطبوعات مشتمل بر حوادث داخله و خارجه دائر ميگردد .
مطبعه سربى كه در دوره ناصر الدينشاه منحصر بفرد آن هم متعلق بدولت بوده متعدد وارد و دائر شده روزبروز دائره انطباعات وسعت مييابد و اما روزنامهاى فارسى كه در خارج طبع مىشود در دوره سلطنت ناصرى چنان كه از پيش اشاره شد روزنامه فارسى كه از خارج بيايد منحصر بوده است باختر كه در اسلامبول طبع ميشده روزنامه مزبور در آخرين توقيفش از طرف دولت عثمانى كه با انقلابات ايران توأم بوده ديگر