از قسم خوردن معاف نميگردد و چون قرآن را بدست وزير علوم ميدهد ميگويد اول پدر پير زند رطل گران را تا مدعيان خرده نگيرند جوانرا .
خلاصه پس از انجام يافتن امر تحليف مدير رشديه را بانجمن خوانده دستورى در تخفيف بودجه مدرسه و موقوف داشتن ناهار آنجا به او ميدهد انجمن هم موافقت مىكند او نيز غير از پذيرفتن چاره ندارد .
بعد از اين مجلس مدرسه رشديه به صورت مكتب ابتدائى ساده درميآيد مدير اجراى مقررات انجمن را متقبل و انجمن مساعدت با او و رسيدگى به كار مكتب رشديه را متعهد ميگردد .
در اين مجلس احتشام السلطنه و ناظم العلوم انجام دادن مأموريت خود را در گرفتن خانه براى مدرسه علمى و ابتدائى اظهار ميدارند و بفاصله دو سه روز مدرسه افتتاح و جلسه هشتم انجمن معارف در آن مكان منعقد ميگردد مدرسه تازه گرچه قسمت ابتدائى نيز دارد لكن علميه ناميده مىشود و كليه امور آن به عهده على خان ناظم العلوم مقرر ميگردد مدرسه علميه جمعى از اولاد اعيان و اشراف را كه در دار الفنون و يا در خانهاى خود مختصر تحصيلى نمودهاند در قسمت علمى خود ميپذيرد و اين كار بينهايت موجب خشنودى اولياى ايشان است به دو سبب يكى آنكه اولياى آنها هرقدر هم كه استطاعت داشته باشند نميتوانند با معلمهاى قابل متعدد كار تحصيل اطفال خود را در خانه منظم نمايند ديگر آنكه آنچه بابت اين تحصيل منظم بمدرسه ميدهند از ده يك مخارجى كه براى تحصيل اطفال خود در خانه ميكنند كمتر مىباشد .
مدرسه علميه در قسمت ديگر خود جمعى از اولاد محترمين را با شهريه مختصر براى شروع به تحصيل ابتدائى ميپذيرد و اولياى اين اطفال نيز به دو سبب خوشحالند يكى مسئله اقتصادى كه نوشته شد ديگر آنكه معلمهاى سرخانها از ترتيب تعليمات ابتدائى بسبك جديد بىاطلاعند در اين صورت چند سال طفل مبتدى نزد آنها تحصيل مىكند بىآنكه بتواند چيزى بدرستى بخواند و بنويسد اگرچه اولياى اطفال مبتدى هنوز امتحان اين هنرمندى مدرسه تازه را ننمودهاند لكن به زودى بيش از آنچه كه شنيدهاند ميبينند و بر امتنان و مسرت آنها افزوده ميگردد .
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 194
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص١٩٤