خويش دعوت نموده در كار تأسيس دار الايتام و بناى آن مشورت مينمايد اين مجلس كه در اواسط ماه رجب 1315 منعقد گرديده اول مجلس است كه براى مشورت در كار معارف به صورت ملى منعقد ميگردد نگارنده نيز از دعوتشدگان مىباشد .
شاهزاده عماد الدوله نوه فتحعليشاه . حسينقليخان صدر السلطنه نورى . ميرزا محمود خان احتشام السلطنه . حاجى عليقليخان سرتيپ بختيارى . ميرزا حسنخان شوكت منشى سفارت عثمانى در تهران . مدير الدوله گيلانى . آقا ميرزا حسن رشديه تبريزى و جمعى ديگر از اعضاى وزارت خارجه و ساير دوائر دولتى در اين مجلس حضور دارند .
سردار مكرم مجلس را افتتاح و مقصد از انعقاد آن را بيان مينمايد مورد تحسين حاضرين گشته و مقرر ميگردد بناى دار الايتام را به زودى تمام نموده مدرسه را دائر سازد بناى مزبور در اين مجلس بپيشنهاد نگارنده خيريه ناميده مىشود .
نگارنده نيز در آخر اين مجلس بتقاضائى كه مىشود در موضوع مفاسد مكتب خانهاى موجود و مضرتهاى جسمانى و روحانى آنها و لزوم تأسيس مكاتب جديد مانند مكاتب ملل متمدن شرح مبسوطى بيان نموده نطق خود را بتمجيد از سردار مكرم و بدعاى بر موفقيت او در مقصد خيرى كه دارد پايان ميدهد حاضرين اظهار مسرت نموده نزديك غروب آفتاب مجلس منقضى ميگردد .
هنگام بيرون آمدن از اينخانه شخصى كه تا آنوقت او را نميشناختم از نگارنده براى مذاكره طولانى در كار معارف تقاضاى ملاقات خصوصى مينمايد با او آشنا و همخيال ميگردد اين شخص ميرزا محمود خان احتشام السلطنه است .
بالجمله سردار مكرم بتأسيس مدرسه خيريه پرداخته طولى نميكشد بناى مدرسه را تمام نموده جمعى اطفال يتيم را در آن بناء خير بطور شبانهروزى نگاهدارى و تربيت مينمايد .
از طرف ديگر امين الدوله در اراضى پارك مسكونى خود براى مدرسه رشديه بنائى مينمايد و موقة خانهئى اجاره كرده مدرسه را بمديرى ميرزا حسن رشديه با شور معارفپژوهان دائر مينمايد .
و هم انجمن معارفى از اشخاص معارفدوست در تحت رياست جعفر قليخان
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 186
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص١٨٦