قلم ميرزا عبد الحسينخان كرمانى معروف بميرزا آقا خان است كه در فصل دهم و چهاردهم نامبرده شده .
ميرزا آقا خان مقالات آتشبار مينگارد و خاطر آزاديخواهان را بهيجان ميآورد .
بالجمله افكار جديد در تاريكى ستمكاريها و بىمردميها از هر طرف تجسس روشنائى نموده بيشتر اميدوارى آنها بجانب اروپاست .
جريده اختر ، نگارشات ميرزا آقا خان ، كتاب يك كلمه ( قانون ) ميرزا يوسفخان مستشار الدوله مذاكرات و مسطورات سيد جمال الدين اسدآبادى جريده قانون ميرزا ملكم خان و ديگر نگارشات او در بيدارى ايرانيان و نورانى نمودن افكار تجددخواهان تأثيرات مهم نموده پيشآمد روزگار هم چراغ هدايت پيش پاى آنان گرفته و ميگيرد تا عاقبت كار چگونه و لياقت ملت براى استفاده نمودن از آثار تمدن عصر حاضر چه اندازه بوده باشد .
فصل شانزدهم دخانيه و فسخ آن
در سال 1309 يكهزار و سيصد و نه ه حادثه بزرگى كه براى ايران روى ميدهد حكايت دخانيه است .
براى ظاهر شدن حقيقت امر لازم است بنويسم كار رقابت روس و انگليس در ايران بشدت بالا گرفته دائما دو سياست مختلف با يكديگر در حال منازعه و مجادله معنوى مىباشد و دو رقيب بزرگتر ميدانى كه دارند ميدان گرفتن امتيازات است كه از دو طرف دائما بدولت از اين راه فشار وارد ميگردد .
دولت هم بواسطه بىفكرى و نداشتن مردان كارآگاه عاقبتانديش آخر چارهئى كه براى خود ميبيند اينست كه هردو طرف را راضى نگاهدارد و نتيجه اين سياست آنكه روزبروز بار خود را سنگين مينمايد .
بخاطر دارم در ايام كودكى روزى هيزمكشى را ديدم بارى بزرگ بر پشت خرى كوچك نهاده در صورتى كه يك طرف آن سنگينتر از ديگر طرف است قدمى چند كه