تخطي إلى المحتوى الرئيسي

حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 101

مساهمون:

ص١٠١
براى رسيدن بمقاصد هوس‌كارانه خويش بدون هيچ خدمت بدرجات عالى نظامى ارتقاى رتبه ميدهد در تحت رياست اين شاهزاده نالايق كار قشون به جائى رسيده كه رياست افواج موهوم يا معلوم بعنوان نان‌خانه از طرف دولت به اين و آن داده شده رئيس مزبور وجهى تقديم سپهسالار نموده باقى حقوق فوج را به مصرف خود مىرساند . بالجمله نظامى كه حتى در زمان ميرزا حسينخان مشير الدوله موجب قدرت و افتخار دولت بوده است بدست اين شاهزاده رو بنيستى سير مينمايد . صاحبمنصبان اطريشى كه مصدر خدمات نظامى بوده‌اند از ميان رفته بجاى آنها صاحبمنصبان روسى دارند تشكيل اداره قزاق ميدهند . اداره پليس كه در تحت رياست رئيس اجنبى انتظامى گرفته بود برهم خورده به صورت اول برگرديده است مشتى اشخاص رذل فرومايه افيونى عهده‌دار پاسبانى پايتخت ميباشند . خزانهء دولت از ذخيره‌ئى كه داشته خالى شده و براى كتمان اين بدبختى بزرگ ناصر الدينشاه در حرمسراى خويش خزانه خاصى تشكيل داده تا به بيخبران وانمود كند ماليه خزانه را بدانجا نقل نموده و آن خزانه را بزنى از اهل حرم ( خازن اقدس ) سپرده است . شاه بعد از خالى شدن خزانه دولت كسر بودجه را بگرفتن تقديمى زياد از حكام ولايات يعنى برعيت‌فروشى ميخواهد جبران نمايد باينترتيب كه سالى يك مرتبه اغلب حكام را تبديل مىكند و از هريك تقديمى زياد كه مقابل قسمت بزرگ ماليات محل است گرفته آنها را با قدرت كامل بايالات و ولايات ميفرستد آنها نيز براى پرداختن اين مبلغ هنگفت كارهاى ادارى حكومت مركزى يا حكومت‌هاى جزء خود را به اشخاص متمول داراى هر صفت كه باشند ميفروشند حتى چوب و فلك دار الحكومه را مقاطعه ميدهند خريداران و مقاطعه‌كنندگان نيز با شعبه‌هاى كارهاى خود و نسبت به زير دستان همين معامله را ميكنند . حكام علاوه بر تقديمى دولت بصدر اعظم و وزراى ديگر هم بايستى حقوق مخصوص بدهند و بعنوان خرج قهوه‌خانه اغلب بطور ماهيانه باداره صادرات وجهء نقدى