1325 يك دختر متولد شد . خداوند همه را حفظ فرمايد و حاليّه از جهت دادوستد « 1 » و آبرو حاجى محمد حسين در ميان خرازىها اوّل نمره است و اعتماد خلايق به او زياد است [ و ] محتاج مردم نيست .
پنجم حاجى رضا كه در سال 1294 متولد شده خوشزبان و با تقرير و در حافظه و بيان عبارات به اسلوب غريب بىنظير بود و خطّ خوبى داشت و اوان طفوليّت كه مكتب رفت چندان درس نخوانده بعد كه به دكان آمد چون جوهر علم در مكنون داشت كمكم اظهار نمود و چندان به كار جورابچى كه دستهبندى و غير كار باشد رغبت نمىكرد [ و ] مىگفت اين كار فعلهگى است ، بايد يك كار تحصيل نماييم كه بدون زحمت منافع برده باشيم .
آن زمان وضع كار آن بود در اين خصوص با مشهدى نقى منازعه مىنمود و آبشان به يك جو نمىرفت و ابوى هم رنجيده مىشد تا اينكه در رشت دو سال بود كه دادوستد « 2 » داشتيم . حاجى ابراهيم آنجا بود ، مختصر دادوستد « 3 » مىكرد . در سال 1317 عازم رشت شد و اينجا از مال خرازى و غيره چندان سررشته « 4 » نداشت . وقتى كه رشت رسيد بعد از يك ماه كه به مشترى حجره « 5 » و اسم مال بلد شد حاجى ابراهيم را تبريز فرستاد و يك شاگرد حجره « 6 » آورده مشغول دادوستد « 7 » شد و كار حجره « 8 » نصف ترقى نمود و آن جوهرى كه داشت قدرى بروز نمود و منافع هم عايد شد و يك نفر پيش روى حجره « 9 » رشت ميرزا محمد رضا نام بود ، صاحب ذوق بود و شاعر بود با او مصاحب بود . بعضى عبارات از او ياد گرفت و قوه طبع كه داشت شعرهاى با معنى هم مىگفت و در هركلام عارف شد و خط روسى را در رشت ياد گرفت و بعد [ با ] مشهدى نقى [ و ] با حاجى ابراهيم عازم رشت شد .
از آنجا با هم عازم كربلا شدند . در عرض راه هم سلوك خوبى نداشتند ، چون حاجى رضا بسيار نكتهبين بود و كار خيلى جزئى را ايراد مىگرفت و مشهدى نقى چندان پاپى اينها نمىشد ، به اين جهت در ميانهشان نزاع لفظى مىشد . بعد از مراجعت از كربلا باز يك سال اينجا ماند ، دوباره عازم رشت شد و آن روز كه عازم رشت شد فردا تلگراف آمد كه رشت سوخت ، قدرى مال سوخت و بعد
هامش
( 1 و 2 و 3 و 7 ) . در اصل : داد ستاد .
( 4 ) . در اصل : سرشته .
( 5 و 6 و 8 و 9 ) . در اصل : هجره .