دو نفر از اهل تبريز بردند . سوارهها به نزد اينها افتاده تا باسمنج . عين الدوله كاغذ را مىخواند و قدرى تشكر از وجود جناب آقا مىنمايد ، و جواب كاغذ مىنويسد كه تشريف بياوريد . جناب آقاى ثقة الاسلام مىفرمايد : « بايد دو نفر همراه من باشند . » به اتفاق آقاى سيد المحققين و يك نفر ديگر از علماى شهر كه آن هم بيطرف بود « 1 » ، در پانزدهم ربيع الاول « 2 » روانه باسمنج شدند . از بارنج ، چند نفر سواره در جلو اينها مىروند . اهل باسمنج ، سوار ، [ و ] سرباز تا نيم فرسخى باسمنج به استقبال آمده ، هركدام به اينها احترام [ گذارده ] و بعضىها مىگويند :
« شما را به خدا ! چند ماه است از اهل [ و ] عيال آواره شده ، اينجا ماندهايم . زود صلح فرمائيد ما آسوده باشيم . » تا اينكه ، وارد باسمنج مىشوند . عين الدوله يك منزلى خوب براى جناب آقا خالى نموده ، آنجا منزل مىكنند . همهى اعيان و سرداران اردو [ ى ] عين الدوله به بازديد آقايان مىآيند .
عين الدوله [ به ] تهران خبر مىدهد كه وارد شدند . از تهران ، تبريك منزل از محمد على ميرزا توسط عين الدوله مىآيد « 3 » شب ، عين الدوله آن تلگراف را مىآورد خدمت ايشان . بعد از تعارفات رسمى ، شام را آنجا مىخورند . بعد ، آقاى ثقة الاسلام مىفرمايد : « ما در اينجا آمدهايم جهت مهمانى نيست . استدعا مىكنم كه ما از كيسهى خودمان خرج خواهيم نمود ، مهمان نمىشويم [ كه ] هر شب [ و ] روز شام [ و ] نهار از اتاق سر كار بيايد . » عين الدوله قبول نمود ، مخارج منزل را از خودشان مىنمودند .
در باسمنج ، چند روز با تهران سئوال [ و ] جواب شد « 4 » لكن ، به اطراف از
هامش
( 1 ) . مقصود : « حاجى ميرزا حاج آقا ميلانى » است . ر ك : مجموعهى آثار قلمى شادروان ثقة السلام شهيد تبريزى ، ص 141 .
( 2 ) . ناصواب است . هيأت مزبور در نوزدهم ربيع الاول 1327 به باسمنج رفتند . ر ك : اميرخيزى ، اسماعيل ، همان كتاب ، ص 419 .
( 3 ) . متن تلگراف چنين بود : « شاهزاده عين الدوله ! حالا كه يك و نيم از شب گذشته است ، تلگراف شما مبنى بر ورود جنابان مستطابان ثقة الاسلام و سيد المحقين و حاجى سيد حاجى آقا پيشنماز است رسيد . از طرف من مخصوصا از ايشان احوالپرسى نمائيد ، و فردا سه ساعت به ظهر مانده در تلگرافخانه حاضر بشوند ، به اطلاع شما مذاكرات لازم خواهد شد كه ، ان شاء اللّه ، با تفضلات خداوندى و توجهات حضرت حجت ، صلوات اللّه عليه ، اصلاحى در اين كارها داده شود . محمد على شاه قاجار . » ر ك : همان كتاب ، ص 420 .
( 4 ) . در اصل : نشد . با توجه به نگاشتههاى ساير منابع ، « شد » صحيح است . جهت اطلاع از وقايع باسمنج و