كه عيال حاجى رضا اخوى « 1 » بود ، آن روزها مرحوم شد در خانهى آدم ديگر . چون حاجى كاظم در ليلآباد بود ، ممكن نبود اهل و عيال [ وى ] در خانه باشند ، چون صداى تفنگ [ و ] شورش [ در ] آنجا بود . [ لهذا ، عيال اخوى ] در آن محلهها [ كه ] دور از محل دعوا بود ، در خانهى ديگرى مرحوم شد ، [ و ] دفن [ اش ] نموديم . آن روزها ، تعزيه هم امكان نداشت ؛ [ مع هذا ] ، باز مختصر جهت زنها تعزيه و روضه بود . لكن ، به پست « 2 » كار نداشتند ، كاغذ اطراف مىآمد و از تبريز هم كاغذ به اطراف مىرفت . تلگرافخانه دست دولت بود ، از سيم كمپانى « 3 » اين طرف تلگراف مىنمودند جهت مطالب تجارتى . و از اين طرف بعضى چيزها طرف دولتيان مىبردند .
روز بيست [ و ] چهارم شعبان بود ، يك اعلانى از طرف عين الدوله آوردند به اين مضمون كه « ما مىخواستيم با طريق مسالمت و ملايمت با ملت رفتار شود ، شما در مخالفت و هرزگى خودتان افزوديد . دولت حالا مجبور شده كه به شما به طريق مخالفت نظر كند . از امروز تا چهل [ و ] هشت ساعت مهلت مىدهم ؛ هرگاه تسليم دولت شديد ، از شما عفو خواهد شد و مراحم ملوكانه شامل حال شما مىشود . علامت تسليم [ آنست كه ] هركس سلاح را باز نمايد و به در خانهى خود بيرق سفيد نصب كند و [ به ] باغ شمال داخل شود و به مسجدها داخل شود ، در امن است . بعد از چهل [ و ] هشت ساعت ، سوارهى دولتى وارد شهر شده ، هرجور كه وظيفه آنها است معمول خواهند داشت . » « 4 »
هامش
( 1 ) . مقصود : « حاجى رضا » اخوى حاجى محمد تقى جورابچى است .
( 2 ) . در اصل : پوست .
( 3 ) . در اصل : قومپانيه .
( 4 ) . متن اولتيماتوم عين الدوله چنين بود : « در اين مدت يك ماه ، هرچه خواستم رأفت ملوكانه را به شما اهالى برسانم ، قبول نكرديد و اوامر ما را از در عصيان درآمده در قتل نفوس و نهب بيوت اصرار ورزيديد . عاقبت ، دولت مجبور شد كه شما را به نظر ياغى نگريسته و تنبيه شما را باعث سلامت حال و استقبال خود بداند .
اين است كه به موجب اين ورقه ، رسما اعلام مىنمائيم از سردستهى فردا ، روز سهشنبه بيست و پنج ، تا به چهل و هشت ساعت اگر سلاح خودتان را نزع نموده و ارگ دولتى را تسليم نموديد ، فبها ؛ و گرنه ، بعد از انقضاى مدت مذكور ، قشون دولتى داخل شهر شده اقدامات لازمه را در قلعوقمع و اعدام شماها به عمل خواهد آورد . آنان كه بىطرف هستند ، در بالاى خانههاى خويش بيرقهاى سفيد افراشته ، در باغ شمال يا در مساجد جمع شوند كه قشون دولتى آنها را شناخته و متعرض نشوند . و هركسى كه مقابل قشون ايستادگى نموده و يا اسلحه در دست داشته باشد ، ابدا معفو نبوده و اعدام خواهد شد . » ر ك : اميرخيزى ، اسماعيل ،