شدند . يكى از اهل قزوين فرياد برآورد كه رحم كن بر جماعتى كه پيشوايش اين باشد .
پادشاه را خوش آمد همه را طلبيد و مهمات ايشان را ساخت . « بيت فى المضحكه » :
قزوينى و وزارت سبحان من تقدس * شروانى و امارت سلطان من تلالا
بيمارى اوّل نواب كامياب
در ماه رجب المرجب اين سال ثلث و ثمانين و تسع مائه ( 983 ) ، مزاج اشرف به هم برآمد و مرض اشتداد يافت و متمادى گشت و منجر به شطر الغب شد « 1 » [ 671 ] ، و كروكه [ ؟ ] « 2 » و زرهى چند بود به هر كس پوشانيد فايده نكرد ، از هر طايفه جمعيت كرده بودند و حوالى و حواشى را گرفته ، و سلطان حيدر به خود درمانده بود و نمىدانست كه چه سازد ، كاغذى نوشت و بر سر زد كه پدرم نوشته همه كس دانستند كه غلط است .
شمخال چركس به قوت حيدر سلطان تركمان و طايفهء افشار پيش آمد و داخل دولتخانه شد كه او را بگيرد . سلطان حيدر لباس كنيزان پوشيد و به خانهاى درآمد ، در آخر گرفتند و بردند و او را خفه كردند . در آخر [ دليل خان روملو يوزباشى ] « 3 » كه پسر زادهء جلودار محمد بود با جمشيد ، غلام سليمان ميرزا او را كشتند و سرش را بريدند ، و ابو نصر حكيم چون به خود گمانى داشت در خانهاى پنهان شد . سلطان سليمان به واسطهء خصوصيّت سلطان حيدر فرياد برآورد كه پادشاه را زهر داده در طرفة العينى به صد پارهاش كردند . « 4 »
هامش
( 1 ) . از اصطلاحات پزشكى قديم است و منظور از آن تبى است كه يك روز شديد باشد و روز ديگر خفيف و سبكتر .
( 2 ) . در متن چنين آمده است و معنى آن را ندانستم .
( 3 ) . تصحيح قياسى . متن : دليل خان روملو يوزباشى روملو .
( 4 ) . اين قسمت از كتاب جا افتادگى دارد ، و مؤلف كه به شرح بيمارى اول پرداخته ، الزاما بيمارى دومى را هم مىبايست شرح مىداد ، نكته ديگر اينكه مؤلف در شرح بيمارى اول شاه طهماسب صفوى ، سهوا تاريخ آن را ماه رجب از سال ( 983 ه . ق . ) آورده است . در حالى كه به استناد منابع صفوى ، بيمارى اول اين پادشاه در « دوم رجب سال 982 » اتفاق افتاد و سرانجام به كمك پزشكان مداوا شد . اما بيمارى دوم پادشاه كه بسيار حاد بود در ماه صفر سال ( 984 ه . ق . ) دچار آن گشت و تلاش پزشكان براى درمان وى بىنتيجه ماند و در پانزدهم همان -