بودند به رى كه رسيدند القاس ميرزا و بهرام ميرزا و حسين خان شاملو و غازى خان و امير سلطان روملو و سليمان سلطان روملو را كه به منقلاى فرستادند دو هزار كس بودند ، و نواب اعلى خود به قزوين آمد و خانه كوچ به اصفهان رفت ، و قنبر اغلى دو مرتبه به زبان گيرى تا مراغه و آن حدود رفته بود آمد ، و از رومى مرده و زنده آورد به نوعى كه چند و چون مخالفان معلوم گشت ، و در اين وقت نواب اعلى را تمامى لشكر پنج هزار [ كس ] نبود « 1 » و ايشان هم سه سال يساق كشيده و اكثر خائن و خاسر ، و خصم با سيصد هزار كس در مقابل نشسته . در اين حالت محمد سلطان ذو القدر و حسين سلطان پسر برون سلطان تكلو گريختند و كم و بيش لشكر را خاطر نشان كردند .
چون نزول اجلال در درجزين شد الوند خان حاكم كوه گيلو [ يه ] با هزار افشار همه با يراق آمدند . فى الواقع به خاطر خوب آمد و امراء را طلب كردند و مشورت شد هر كس راهى زدند ، نواب اعلى فرمودند كه من به دستور پدرم نمىكنم ، اين خصم بغايت قوى است با او چهره « 2 » نمىشوم و به دستورى كه حسن پادشاه « 3 » با سلطان ابو سعيد كرد كه در حوالى او مىگشت و نمىگذاشت كه مردم او از اردو بيرون آيند يا به اردو درآيند من نيز آن مىكنم [ 618 ] .
بدين قرار يافت در اين حالت محمود آقا آوچى باشى به زبان گيرى رفته بود - آمد ، و پنج كس معتبر زنده آورد كه در اندرون طناب خواندگارى گرفته بودند . ايشان خبر دادند كه چند روز است كه برف و سرما مىشود و مردم بسيار تلف شدهاند ، خواندگار به بغداد مىرود كه در فصل بهار بيايد . نواب اعلى فرمودند كه راست مىگويد موافق همين خوابى ديدهام بدين قاعده كه امير المومنين را در خواب ديدم و گفتم ، يا امير به ماوراء النهر مىروم ، فرمودند كه اول نهر علقمى را معمور كن كه فرصت با توست . در اين حالتها امراء را به سه چهار حصّه كرده بودند و به نوبت به قراولى مىرفتند . يكى از آن جماعت حسين خان بود ، و چون از او اعمال ناپسند واقع شده بود و همه وقت در فكر
هامش
( 1 ) . تذكرهء شاه طهماسب ، ص 31 ، « و در آن وقت هفت هزار كس همراه من بودند » . - ايضا ، تاريخ جهان آرا ، ص 288 و تكملة الاخبار ، ص 78 .
( 2 ) . يعنى رو در رو ، رو به رو ، چهره به چهره .
( 3 ) . منظور اوزن حسن آق يونلو است .