الحمد للّه كه چون پادشاه مغفرت دستگاه دعوت از حق قبول كرد به يادگار خود اين چنين پادشاه ذى جاه ، ستاره سپاه ولى سيرت ، فرشته سريرت ، سليمان زمان ، اسكندر دوران ، وارث ملك كيان ، پادشاه جهان ، سزاوار خلافت و جهاندارى ، شايستهء سلطنت و كامكارى ، سلطان دينپرور و پادشاه عدل گستر .
« بيت »
خدا ترس و خدا دان و خدايار و خدا انديش * جهان گستر جهان آرا جهانبخش و جهان آيين
غلام امير المؤمنين ، ابو المظفر شاه طهماسب حسينى صفوى بر سرير سلطنت گذاشت ، و در حالت صحت و هوش غلام حلقه به گوش خود را اعنى ديو سلطان روملو را طلب كرد و جاى خود را بدين فرزند رشيد سعادتمند وصيّت فرمود ، و سه فرزند ديگر كه بودند ، يكى القاس ميرزا ، و يكى سام ميرزا ، و يكى بهرام ميرزا ، سفارش كرد كه در خدمت برادر باشند . از اين فرزندان ، سام ميرزا به حكومت خراسان همراه دورمش خان بود ، و دو ديگر در حرم بودند و در خدمت برادر در مهد فراغت مىغنودند . « 1 »
القصه ، چون شاه مرحوم رحلت كرد ديو سلطان ، پادشاه را بر دوش گرفته از حرم بيرون آورد و بر تخت سلطنت نشانيد ، ولوله در عالم افتاد و در آن وقت از تولد كه بيست و ششم ذى حجه ، سنهء تسع عشر و تسع مائه ( 919 ) باشد تا وقت جلوس كه بيستم رجب ، سنهء ثلاثين و تسع مائه ( 930 ) باشد [ 593 ] يازده سال و پنج ماه و بيست و چهار روز است ، و ابتداى جلوس تا سال اثنى و ثمانين و تسع مائه ( 982 ) كه اين نسخه تصنيف شده پنجاه و يك سال و پنج ماه و يازده روز است كه آغاز عمر شريف پادشاه شصت و دو سال و يازده ماه و پنج روز است كه انشاء اللّه به عمر طبيعى رسند ، و تاريخ جلوس را بندهء كمترين ، مؤلف « جاى نشين پدرش » يافته ، و ديگرى « جاى پدر گرفتى » و بدين طرز نظم كردهاند .
« فى التاريخ »
طهماسب شاه عالم كز نصرت آلهى * جا بعد شاه غازى بر تخت زر گرفتى
هامش
( 1 ) . از شاه اسماعيل پنج دختر نيز باقى ماند كه عبارتند از : خانش خانم ، پريخان خانم ، مهين بانو شاهزاده سلطانم ، فرنگيز خانم ، شاه زينب خانم . ( ر . ك : خلاصة التواريخ ، ج 1 ، ص 155 ) .