رفتن شاه عالم پناه به خراسان و جنگ كردن با شيبك خان و فتح شاه
الحمد للّه المتفرد بالملك و البقاء ، الموحّد فى سمو السناء ، المتعالى عن الاكفاء و النظراء ، العادل الحكم و القضاء ، الفائز بالقسط و الوفاء احمده على جميع الافضال ، و اشكره على جزيل النوال ، و اتوكل عليه فى جميع الاحوال ، و ارغب اليه بتضرع و ابتهال .
چون به يمن توفيق الهى و تأييد نامتناهى ، زمام سلطنت ايران را بدست پادشاه جهان و شهنشاه دوران دادند ، و به هر جا روى توجه آورد فتح و نصرت در ركاب دوان [ بود ] تا در ضمير منير سفر خراسان مصمم شد ، [ و ] رسولان تعيين شدند [ 578 ] و سيّما شيخ محيى الدين احمد شيرازى مشهور به شيخ زادهء لاهيجى و قاضى نور اللّه انسى برادر زادهء قاضى عيسى [ صدر ] يعقوبى كه هر دو دانشمند و دانا بودند ، و به شيبك خان ارسال شد .
چون به مجلس درآمدند ، اول حكايتى كه شيبك مذكور ساخت حكايت مذهب بود كه گفت ، چرا اين مذهب را احداث كرده لعن و طعن بر صحابهء كبار مىكنيد .
جواب دادند كه
وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ
« 1 » . جواب داد كه مرا بر شما تعرض نيست موافق آيه و حديث گفتگو كنيم . ايشان جواب گفتند كه خان فرمودند كه مذهبى به تجديد احداث كردهايد . اين مضمون غالبا خاطر نشان خان نشده قريب صد نفر از مجتهدين و علماى نامى در اين مذهب هستند و تا پانصد مجلد كتاب در اين مذهب تصنيف شده همه عاطل و باطل است . از جملهء علماء اين مذهب يكى از ايشان خواجه نصير طوسى است كه آباء و اجداد شما مثل هولاكو خان و غيرهم تابع مطلق بودهاند ، و سلطان محمد خدابنده به مجرد يك صحبت كه با شيخ جمال الدين مطهّر حلّى ، مجتهد اين مذهب داشت اين مذهب را اختيار كرد .
چون شيبك خان ملاحظه كرد كه اگر مباحثه مىشود صرفهاى نمىبرد ، حكايت را درنورديد ، و به مقدمهء ديگر رفت و سخن از جنگ گفت . باز رسولان ملاحظه نكردند و گفتند كه چون پادشاه ما از نسل محمد صلى اللّه عليه است به موجبى كه او عمل مىكرد مىكند . در هر مرتبه كه بر سر اعداء مىرفت ، اول به موعظه و نصيحت كس مىفرستاد
هامش
( 1 ) . سورهء مائده ( 5 ) ، آيهء 99 .