تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جامع مفيدى ( فارسى ) — صفحة 937

مساهمون:

ص٩٣٧
هنگامىكه به اين دو سجل برخوردم فورا ذهنم متوجه شيخ جمال الاسلام مذكور در تواريخ يزد شد و احتمال دادم كه مؤلف كشف الاسرار ظاهرا منسوب با همين شخص است كه مرقد و مزارش تا عهد صفويه در يزد برقرار و مورد احترام بوده و ذكرش در تواريخ يزد آمده و در 480 يعنى چهل سال قبل از تأليف كتاب كشف الاسرار وفات يافته است . آقاى محيط طباطبائى در مقالهء « داستان تفسير خواجهء انصارى » ( مجلهء دانش سال اول ص 193 ببعد ) دربارهء نسبت مؤلف كتاب كشف الاسرار كه يزدى است با توجه به كشف الظنون و تصحيف « يزدى » به « بزداوى » و « يزداوى » و ضبط نام كشف الاسرار فى التفسير تأليف امام رشيد الدين يزدى در كتاب بروكلمان و فهرست قليچ پاشا مىنويسند كه رشيد الدين صاحب كشف الاسرار قطعا ميبدى و يزدى است . نكتهء ديگر كه مورد توجه ايشان قرار گرفته نسب اوست بنابر سجل قسمتى از نسخهء كشف الاسرار متعلق به متولى بقعهء گازرگاه ( مقبرهء خواجه عبد اللّه در هرات ) كه بشرح زير نقل كرده‌اند : « . . . الامام السعيد رشيد الدين ابى الفضل بن ابى سعيد بن احمد بن محمد بن . . . . ( يك كلمه محو شده ) قدس اللّه روحه . » ضمنا بايد بدانيم كه صاحب كشف الظنون نسب مؤلف را چنين نوشته است : « امام رشيد الدين ابو الفضل احمد بن ابى سعيد ميبدى . » از صور مختلف اسم مؤلف كه در پشت نسخ تأليف او نقل شده و تطبيق زمان عهد مؤلف با شيخ جمال الاسلام مذكور در تواريخ يزد كه ميان وفات اين شخص اخير و صاحب تأليف چهل سال فاصله است حدس اينكه مؤلف كشف الاسرار فرزند يا باحتمال نوهء شيخ جمال الاسلام ميتواند بود قوت مىگيرد و تا حد زيادى مجهول بودن نسب مؤلف مذكور را از ميان ميبرد . تنبيه : آقاى محيط ضمنا در مقالهء خود ميان اين رشيد الدين ميبدى و ميبدى مذكور در انساب سمعانى متوفى در 492 موسوم به ( ابو عبد اللّه محمد بن احمد بن محمد بن الحسن ميبدى نسبت قائل شده‌اند ( رجوع شود به صفحهء 244 سال اول مجلهء دانش ) .

جدول تطبيقى براى نام شيخ مذكور

تاريخ يزد : جمال الاسلام محمد بن احمد بن محمد بن مهريزد تاريخ جديد يزد : جمال الاسلام ابى سعيد محمد بن احمد بن مهريزد جامع مفيدى : جمال الاسلام ابى سعيد محمد بن احمد بن مهريزداز كشف الاسرار مورخ 732 : ابى الفضل احمد بن ابى سعيد بن احمد بن مهريزد كشف نسخهء مفتاح : رشيد الدين ابو الفضل احمد بن ابى سعيد بن « 1 » محمد بن احمد [ ابن ] مهريزد . نسخهء هرات : رشيد الدين ابو الفضل بن ابى سعيد بن احمد بن محمد بن . . . . كشف الظنون : رشيد الدين ابو الفضل احمد بن ابى سعيد ميبذى ص 633 س 3 ببعد : عين همين مطالب در تاريخ يزد و تاريخ جديد يزد نيز مذكور است . در « مشيخه » متعلق به كتابخانهء مركزى دانشگاه ( ش 2143 ) از اين شيخ فريد الدين عبد الباقى
هامش
( 1 ) - ظاهرا « بن » زيادست