المتقدمين اعلم العلماء المتأخرين اعظم اهل علم و اجتهاد و افتخار ارباب زهد و ارشاد و كشاف حقايق علوم نبوى مولانا محمد صالح مازندرانى و صبيهزادهء حقايق و معارف آگاه قدوهء علماى افادت دستگاه حاوى علوم مصطفوى جامع كلام مرتضوى مقوى ملت حنيف جعفرى معتمد الطاف الهى مولانا محمد تقى مجلسى است كه مسند شريعت عليهء اماميه از سبب وجود شريف اين دو بزرگوار آرايش يافته گلزار دين مبين به رشحات سحاب اهتمام و اجتهادشان سيراب گشت و فضاى رياض ملت از قطرات غمام فتاوى اين دو بزرگ فرخنده صفات در خضرت و نضارت از سرابستان جنان در گذشت . مهام شريعت بيضا بر طبق اجتهاد ائمهء هدى به سرانجام اقتران يافت و رواج ملت غرّا از افق هدايتشان [ 201 ب ] حسب المشيت حق عز و علا بر وجنات احوال فرق برايا تافت . و چون بيان احوال و اوصاف كمال آن برگزيدگان ايزد متعال مقدور بلغاى سخندان نيست لاجرم خامهء بديع آثار عنان بيان را به صوب تتمهء اخبار خلف صدقشان انعطاف مىدهد . بر بينادلان روشن ضمير روشن و مبرهن خواهد بود كه مورد فيض جلى مولانا حسن على هم از عهد خردى آثار سعادت دو جهانى از ناصيهء حالش هويدا و كوكب ميمنت انجامش در نظر ارباب بينش پيدا و بىشائبهء تكلفات شاعرانه و استعارات منشيانه آن نهال گلزار دانش به واسطهء توفيق سرمدى از مبادى ايام صبى و عنفوان شباب اوقات خجسته ساعات را به تحصيل كمالات مصروف داشته در اندك مدتى در ميدان درس و افاده گوى تفوق و رجحان به چوگان كدّ و سعى و ذهن خداداد از ابناى زمان ربوده و سرآمد مستعدان صاحب كمال گرديد . و به سبب وفور مكارم اخلاق و محاسن آداب مطبوع طباع گرديده علماى انام و امراى كرام آرزومند صحبت فيض انجامش گشتند .
اما آن جناب به دلالت هادى دين قويم [ 202 الف ] و هدايت دليل « و اللّه يهدى من يشاء الى صراط مستقيم » در اوايل ايام جوانى كه اوان نشاط و كامرانى است بر طبق آيهء كريمهء
« وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا »
به طرف حجاز و يثرب شتافته شرف گزاردن « 1 » حج اسلام و سعادت دريافت زيارت روضهء مقدسه ، شعر :
هامش
( 1 ) - اصل : گذاردن