[ 166 ب ] مقالهء پنجم از مجلد سيوم در ذكر بعضى از غرائب روزگار و شرح شمهاى از احوال كثير الاختلال سرگشتهء وادى ناكامى محمد مفيد مؤلف كتاب افادت اياب جامع مفيدى
اصناف حمد و سپاس بىقياس مالك الملكى را كه رفعت سراپردهء عظمتش برتر از ساحت موفورة المساحة كون و مكان است و بسط بساط مملكتش بيرون از فضاى وسعتنماى زمين و زمان ، شعر :
كمال پادشاهى در دو عالم * نباشد غير او كس را مسلم
و اجناس درود و صلوات مكرمت اساس عظيم الشأنى را كه پوشيدن لباس نبوتش سبب افتخار اساطين سلاطين كامرانست و نوشيدن كاس اطاعتش موجب استظهار صناديد خواقين نافذ فرمان ، شعر :
تعالى اللّه زهى شاه مكرم * مباهى از قدومش نسل آدم
صلى اللّه عليه و آله و سلم على وجه الاكمل و الاتم .
اما بعد بر ضمير منير مهر تنوير كيميا تأثير جمعى از اصحاب تجارب كه انقلابات روزگار ديده و بسيار تغيّرات ليل و نهار مشاهده كرده باشند ظاهر و هويدا خواهد بود كه كارهاى دنيا به تقادير الهى باز بسته است و به كوشش و جهد آدمى زيادت تفاوتى در آن پديد نيايد . پس هر كه از آدميان خردمندتر باشد در طلب آن