نهال سرو كز جنت سبق داشت * خط طوبى لهم بر هر ورق داشت
و در ميان اين مرغزار غديرى است كه آب او چون چشمهء حيات روان - افزا و مانند سلسبيل بهشت در عين لطافت و صفا ، مصراع :
روان اندرو ماهى سيم بر
در « تاريخ جديد يزد » مذكور و در السنه و افواه عوام مشهور است كه در زمان خلافت عباسيان احمد بن محمد زمچى از جانب صاحب الدعوه ابو مسلم مروزى والى ولايت يزد گرديد و بعد از تمكن بر مسند حكومت در آن خط شريفهء به اجراى قنوات و احداث باغات بهشتآباد امر فرمود . از آن جمله در حوالى « درب كوشكنو » طرح ديه انداخته قناتى از طرف مهريجرد جارى كرده محمدآباد نام كرد و [ 134 ب ] باغى طرح انداخته كوشكى رفيع در ميان باغ ساخت و آن شهرت يافت به « كوشك نو » . الحال آن ديه خراب و باغات محله گشته و مشهور شده به « محلهء كوشكنو » و به غرب « درب مهريجرد » حمامى ساخته مشهور به « حمام پتك » . و در جنب زندان اسكندر جهت مدفن خود عمارتى عالى ساخته قبهء رفيع برافراخته و مياه مداور كه اشعارى بر توصيف او شد به سعى او جارى گشته و به قرى و مزارع قسمت يافته تا اكنون جارى و خلايق بهرهمند مىگردند .
و قصبهء مهريجرد كه از تعريف و توصيف مستثنى است در زمانى كه چهار - بالش سلطنت ممالك عجم بوجود پادشاه عدالت شيم انوشيروان آرايش يافت خطهء يزد را به اقطاع مهرنگار صبيهء خود كه ملكهء ايران بود مقرر فرمود . آن بانوى عظمى به احداث قرى و اجراى قنوات فرمان داد . فرمانبران در هشت فرسخى يزد قنات مهر پادين حفر نموده طرح بيوتات و باغات و سرا و دكاكين انداخته در اندك روزى رشك قصور جنان و روضهء رضوان گشت و محلهء مهرآباد معمور ساخته قصبهء مذكور را به نام حجلهنشين سرادق سلطنت مهرگرد موسوم نمودند و به مرور زمان [ 135 الف ] به مهريجرد اشتهار يافت . و همچنين در حوالى