( 71 )
( يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظِيماً )
: ( تا خدا اعمالتان را اصلاح كند و گناهانتان را بيامرزد و هر كس خدا و رسولش را اطاعت كند مسلما به رستگارى عظيمى نايل شده است )
( قول سديد ) يعنى كلامى كه مطابق با واقع بوده و لغو و بىفايده نباشد يا همچون سخنچينى و غير آن فايده غير مشروع نداشته باشد . مىفرمايد : اى مؤمنان از خدا بترسيد و به اوامر و نواهيش پايبند باشيد و سخن سنجيده و درست بگوييد كه باعث فساد و شرّ نباشد .
تا به اين ترتيب ، اعمالتان صالح گردد و گناهانتان آمرزيده شود ، چون وقتى آدمى به گفتن سخن سنجيده و صحيح عادت كرد ، قاعدتا ديگر دروغ و لغو يا تهمت و سخنچينى و غيبت از او شنيده نمىشود و بالطّبع از فحشاء و منكر دور مىشود و اعمال او صالح مىگردد و از گناهانى كه سابقا مرتكب شده پشيمان و متأسّف مىگردد و توبه مىكند و خداوند هم او را مىآمرزد و در آخر به مؤمنانى كه پيرو خدا و رسولش باشند مژدهء رستگارى و سعادت عظيم مىدهد و مسألهء اطاعت از خدا و رسول كلام جامعى است كه همه احكام سابق از واجبات و محرّمات را شامل مىشود .
( 72 )
( إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ
« 1 »
عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا )
: ( همانا ما امانت را بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه كرديم پس آنها از تحمّل آن خوددارى كردند و ترسيدند ، و انسان آن را حمل كرد ، چون او بسيار ستمپيشه و جاهل بود )
( امانت ) يعنى آنچه به وديعه به غير بسپارند تا او آن را براى امانتگذار حفظ نمايد و دوباره به او بازگرداند .
امّا مراد از ( امانت ) به نظر ما ولايت الهى و طلب كمال و تزكيه نفس به واسطهء حقايق دين حقّ به صورت علمى و عملى است و مراد از عرضه داشتن آن به آسمانها و زمين و ساير موجودات ، مقايسهء اين ولايت با وضع آنهاست يعنى اگر ولايت الهى با وضع و
هامش
( 1 ) . در كافى از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه اين امانت ولايت امير المؤمنين عليه السّلام است كه البته ولايت آنحضرت عين ولايت الهى و منطبق بر آن است .