( 67 )
( وَ قالُوا رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ كُبَراءَنا فَأَضَلُّونَا السَّبِيلَا )
: ( و گويند :
پروردگارا ما از بزرگان و سالخوردگان خود پيروى كرديم و آنها ما را گمراه نمودند )
( ساده ) يعنى بزرگان قوم ( كبرأ ) يعنى شيوخ و سالخوردگان .
مىفرمايد : در قيامت عامّهء كفّار به عنوان عذر تراشى مىگويند : ما از بزرگان و شيوخ قوم خود اطاعت كرديم و اعمال آنها را بدون تعقّل تقليد نموديم و آنها ما را گمراه كردند .
( 68 )
( رَبَّنا آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذابِ وَ الْعَنْهُمْ لَعْناً كَبِيراً )
: ( پروردگارا پس عذاب آنها را دو برابر كن و آنها را با لعنتى بزرگ لعنت نما )
چون بزرگان قوم هم خودشان گمراه بودند و هم عامّهء مردم را گمراه كردند ، لذا مردم عادّى از خداوند مىخواهند كه آنها را دو چندان عذاب كرده و ايشان را از رحمت خود بسيار دور نمايد .
( 69 )
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قالُوا وَ كانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهاً )
: ( اى كسانى كه ايمان آوردهايد مانند كسانى نباشيد كه موسى را آزار نمودند و خدا او را از آنچه گفتند تبرئه كرد . و موسى همواره در نزد خدا وجيه و آبرومند بود )
ظاهرا مردم در زمان حضرت موسى آنحضرت را اذيّت كردند و به او تهمت زدند كه وى آنچه مردان دارند ، ندارد و خداوند او را از اين تهمت تبرئه كرد . و مردم زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم نيز ظاهرا در خصوص ماجراى ازدواج آنحضرت با همسر زيد به آنجنات تهمتهايى زدند و خداوند آنها را از اين عمل نهى مىكند و مىفرمايد مانند افراد زمان موسى نباشيد كه چنين و چنان كردند اما در نهايت خدا موسى را تبرئه كرد چون او در نزد خدا داراى مقام و منزلت و صاحب جاه و آبرو بود .
( 70 )
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ قُولُوا قَوْلًا سَدِيداً )
: ( اى كسانى كه ايمان آوردهايد از خدا بترسيد و سخن سنجيده بگوييد ) « 1 »
هامش
( 1 ) . نقل شده كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم همواره در آغاز موعظهء خود اين آيه را تلاوت مىفرمودند .