در حقيقت اين آيه تنبيه و تهديدى است براى كسانى كه رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم را اذيت مىكردهاند و يا در فكر ازدواج با همسران او بودند .
و اين لحن عام بعد از ذكر خاصّ به قصد توجّه و تنبيه دادن از عواقب مخالفت با پروردگاريست كه هيچ امر پنهانى در آسمان و زمين از او مخفى نمىماند و بايد كسانى كه در پنهان و آشكار در اطراف گناهان مىگردند ، از عواقب شوم گناهان خود بترسند چون هر چند كه آن معاصى از مرحله قوّه به فعل تبديل نشوند و فقط در ذهن آنها باشد باز هم خداوند به آنچه در نفوس آنها مستقرّ شده داناست و آنچه از قبول يا ردّ كه در قلبهايشان است مىشناسد و آنان را از بابت آن محاسبه مىكند ، به همين جهت خداوند كسانى را كه دوست دارند امور قبيح و زشت در ميان مؤمنان شايع شود از عقاب شديد برحذر مىدارد اگر چه خود آنها به نفسه آن امر قبيح را مرتكب نشوند اما همين تمايل قلبى آنها به شيوع آن ، گناهى است كه از بابت آن مورد مؤاخذه و محاسبه قرار مىگيرند .
( 55 )
( لا جُناحَ عَلَيْهِنَّ فِي آبائِهِنَّ وَ لا أَبْنائِهِنَّ وَ لا إِخْوانِهِنَّ وَ لا أَبْناءِ إِخْوانِهِنَّ وَ لا أَبْناءِ أَخَواتِهِنَّ وَ لا نِسائِهِنَّ وَ لا ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ وَ اتَّقِينَ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيداً )
: ( هيچ گناه و حرجى براى همسران پيامبر و ساير زنان در خصوص پدران ، فرزندان ، برادران ، برادر زادگان ، پسر خواهران و زنان آنها و غلامان و كنيزانى كه دارند نيست ، و بايد كه از خدا بترسند ، كه خدا همواره بر هر چيزى شاهد و ناظر است )
اين آيه استثناء از حكم حجاب است كه در آن محارم زنان را نام مىبرد اما دربارهء عموها و دائيها و پدرشوهر در اين آيه سكوت كرده است « 1 » .
مراد از ( زنان ايشان ) زنان مؤمنه و غير كافر هستند و دو مورد ديگر شامل غلامان و كنيزان آنهاست . و آنگاه در مقام تأكيد حكم مىفرمايد : از خدا بترسيد كه همانا خداوند بر همه چيز ناظر است و هيچ چيز از او پنهان و مخفى نمىماند .
( 56 )
( إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا
هامش
( 1 ) . در آيهء 31 سورهء نور ذكر محرميت پدرشوهر آمده و در آيهء 61 همان سوره ذكر عموها و دائيها آمده لكن نامى از محرميّت داماد در قرآن برده نشده است . ( مصحح )