مردم را هدايت كنند و آنها در دين صبر كردند و قبلا هم به آيات ما يقين داشتند و به حقيقت آن معترف بودند ، پس تورات كتاب پربركتى بوده كه فى نفسه هدايت است و در دامان خود افرادى را پرورش داده كه از نظر لياقت به حدّى رسيدهاند كه خداوند آنها را براى امامت و هدايت مردم برگزيده .
( 25 )
( إِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ )
: ( و همانا پروردگارت خودش در روز قيامت ميان آنها ، دربارهء آنچه اختلاف مىكردند ، قضاوت و داورى مىكند )
منظور از اين اختلاف ، اختلاف در امر دين است ، كه ايشان بعد از آنكه علم و حقيقت از جانب خدا به نزدشان آمد به جهت ستم و بغى در مورد آن ميان خود اختلاف نمودند همچنانكه فرمود
( فَمَا اخْتَلَفُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ )
« 1 » و در نهايت خداوند خود ميان ايشان داورى مىكند و حق و باطل را از هم متمايز مىنمايد .
( 26 )
( أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَساكِنِهِمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ أَ فَلا يَسْمَعُونَ )
: ( مگر ندانستهاند كه پيش از آن چه نسلهايى را هلاك كردهايم كه اينك در مساكن آنها قدم مىزنند و بدرستى كه در اين امر آياتى وجود دارد ، چرا نمىشنويد ؟ )
يعنى آيا كثرت هلاكت نسلهاى گذشته كه اكنون اينها در مساكن آنان راه مىروند ، براى اينها بيان نكرد و ايشان را هدايت ننمود ؟ همانا در اين سرگذشتها نشانههايى هست آيا نمىشنوند مواعظى را كه آنها را به اطاعت حق و قبول آن وادار كند ؟
( 27 )
( أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْماءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعاً تَأْكُلُ مِنْهُ أَنْعامُهُمْ وَ أَنْفُسُهُمْ أَ فَلا يُبْصِرُونَ )
: ( آيا نمىبينند كه ما اين آب را به زمين باير مىكشانيم و با آن روئيدنى پديد مىآوريم كه خود و حيواناتشان از آن مىخورند ، چرا نمىبينند ؟ )
هامش
( 1 ) . سورهء جاثيه ، آيه 17 .