براى فرار از آن ندارند ، و در آن روزى كه عذاب خدا از هر طرف بر آنها محيط شود به آنها گفته مىشود اين عذاب را بچشيد ، چون اين عذاب عينا تجسّم همان اعمالى است كه در دنيا مرتكب شديد و هرگز از شما منفكّ نخواهد شد .
[ آيهء ( 60 - 56 ) امر و تشويق به مهاجرت و صبر كردن بر مشكلات آن ]
( 56 )
( يا عِبادِيَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ أَرْضِي واسِعَةٌ فَإِيَّايَ فَاعْبُدُونِ )
: ( اى بندگان من كه ايمان آوردهايد ، همانا زمين من گسترده است پس فقط مرا عبادت كنيد )
در اينجا خطاب به مؤمينى است كه در سرزمين كفّار واقع شدهاند و قادر به اظهار دين حقّهء خود نمىباشند و مجبورند ظاهرا به سنّتهاى آنها عمل كنند . مىفرمايد : زمين من فراخ و پهناور است و همه جاى زمين ملك من است و شما مىتوانيد به نواحى ديگرى برويد كه عبادت خدا در آنجا ممكن باشد و شما را از ديندارى مانع نشوند ، چون تفاوتى نمىكند كه شما در كدام قسمت از زمين به عبادت خدا مشغول باشيد ، امّا آنچه واجب است عبادت اوست چون عبادت منحصرا مخصوص خداست ، پس اگر عبادت خدا در سرزمينى ممكن نيست لازم است كه انسان براى حفظ عقيدهء خود به سرزمين ديگرى هجرت كند كه عبادت خدا در آنجا غير ممكن نباشد .
( 57 )
( كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ ثُمَّ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ )
: ( هر نفسى مرگ را چشنده است و سپس بسوى ما بازگردانده مىشويد )
يعنى حيات دنيوى محدود به مدّتى اندك است و سرانجام همه به طور يقين خواهند مرد و مرگ چشيدينى است كه سرانجام همه آن را خواهند چشيد و بدنبال آن همگى براى حساب به سوى خدا بازگردانده مىشويد ، پس بكوشيد تا با ايمان و عمل صالح براى اين لقاء الهى آماده شويد و مراقب باشيد كه زينتهاى زندگى دنيا شما را از اين راه مانع نشوند .
( 58 )
( وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفاً تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ )
: ( و كسانى كه ايمان آورده و عمل شايسته مىكنند ما ايشان را در مساكن بهشتى منزل مىدهيم ، مساكن و منازلى كه نهرها در زير آن جاريست و آنها همواره در آن جاودان خواهند بود و چه نيكوست پاداش عمل