صاحب تدبير مستقيم در عالم نمىدانستند .
و مراد از ( روح الامين ) جبرئيل عليه السّلام فرشته وحى است و امين خواندن وى براى اشاره به اين مطلب است ، كه او قرآن را بدون كوچكترين تغييرى از ناحيهء خداوند به قلب پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم نازل مىكند و هرگز عمدا يا سهوا دچار فراموشى نمىشود . لذا پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم وحى را بوسيلهء نفس و قلب خود از جانب جبرئيل دريافت مىكرده و در هنگام وحى حالتى نظير بيهوشى به آن جناب دست مىداده كه آن را ( رحاء الوحى ) مىناميدند .
در ادامه مىفرمايد : اين قرآن توسط جبرئيل امين بر قلب تو نازل شده تا تو از داعيان به سوى خدا سبحان باشى و مردم را از عذاب بيم دهى و منكران را تهديد نمايى ، و اين قرآن به زبان عربى آشكار نازل شد ، يعنى به زبانى كه عربيّت آن ظاهر و آشكار است و مقاصد را با بيان تامّ توضيح داده و بيان مىكند و خبر آمدن قرآن و نزول آن بر تو ، در كتب انبياء گذشته نيز آمده بود ، چون كتابهاى آسمانى پيشين حاوى بشارت نبوّت آن حضرت صلّى اللّه عليه و إله و سلم بودهاند « 1 » « 2 »
( 197 )
( أَ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ آيَةً أَنْ يَعْلَمَهُ عُلَماءُ بَنِي إِسْرائِيلَ )
: ( آيا براى آنها همين نشانه كافى نيست كه دانشمندان بنى اسرائيل قرآن را مىشناسند ؟ )
مىفرمايد : آيا اطّلاع علماى بنى اسرائيل از خبر قرآن و يا نزول آن بر تو ، كه به صورت بشارت در كتابهاى آنها آمده ، براى مشركين آيتى بر صحت نبوّت تو نيست ؟
چون قبل از بعث پيامبر يهوديان همواره خبر آمدن تو را به يكديگر بشارت مىدادند و بوسيلهء او طلب فتح و پيروزى مىنمودند همچنانكه فرمود
( وَ كانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا
« 3 » و پيش از اين به خود مژده فتح بر كافران مىدادند )
و پس از بعثت پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلم نيز همچنانكه قرآن مىفرمايد ، آن جناب را به
هامش
( 1 ) . در تفسير كشّاف ذكر شده كه معناى آيه اين است كه معارف قرآنى در كتب انبياء گذشته نيز آمده بود . اما اين معنا خالى از اشكال نيست .
( 2 ) . همچنانكه قرآن اين معنا را در سوره صف از قول عيسى عليه السّلام نقل مىكند كه مردم را به وجود پيامبر بعد از خود به نام ( احمد ) بشارت مىدهد .
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 89 .