مطابق فرمايش امام صادق عليه السّلام قلبى است كه در حالى خدا را ملاقات كند كه در آن جز محبّت خدا چيزى نباشد . و در روايت ديگر فرمودند قلب سليم قلبى است كه از محبت دنيا « 1 » سالم باشد .
( 90 )
( وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ )
: ( و بهشت به نيكوكاران نزديك گردد )
( 91 )
( وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغاوِينَ )
: ( و جهنّم براى گمراهان نمودار شود )
( 92 )
( وَ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ )
: ( و به آنها گفته شود ، كجايند آنچه به غير خدا مىپرستيديد ؟ )
( 93 )
( مِنْ دُونِ اللَّهِ هَلْ يَنْصُرُونَكُمْ أَوْ يَنْتَصِرُونَ )
: ( آيا آن معبودهاى غير خدا شما را نصرت مىدهند يا نصرت مىيابند ؟ ) ( ازلاف ) يعنى نزديك كردن و ( تبريز ) مصدر برّزت به معناى اظهار مىباشد در اين آيات ميان وضع مؤمنان و كافران مقابله انداخته و دو صفت تقوا و غوايت ( گمراهى ) را در مورد آنها به كار برده تا اشاره به دو حكم و قضاى الهى در مورد آنها نمايد كه آن را در سورهء حجر نام برده و خطاب به ابليس مىفرمايد :
( إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ
. . .
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ )
« 2 » همانا تو بر بندگان من تسلّطى ندارى جز گمراهانى كه از تو پيروى كنند كه همانا جهنم وعدهگاه همه آنهاست . . . و همانا مردم با تقوى در بهشتها و چشمهسارها هستند ) در ادامه مىفرمايد به آن گمراهان گفته مىشود كجايند آن معبودهاى دروغينى كه آنها را به جاى خدا مىپرستيديد ؟ آيا امروز مىتوانند عذاب و شقاوت را از شما و يا خودشان دفع كنند ؟ و در آن روز بتپرستان مىفهمند كه در بتپرستى خود گمراه بودهاند .
( 94 )
( فَكُبْكِبُوا فِيها هُمْ وَ الْغاوُونَ )
: ( گمراهان و گمراه شدگان به رو در جهنّم افكنده شوند )
( 95 )
( وَ جُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ )
: ( و همهء سپاهيان ابليس نيز )
( كبكب ) يعنى چند بار پشت سر هم بارو به زمين افكند .
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 2 .
( 2 ) . سورهء حجر ، آيهء 45 - 42 .