دين او بدانند ، ( بلكه سرمايه انسان و عامل رستگارى او ايمان و عمل صالح است ) « 1 » .
( 55 )
( وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لَقَدْ فَضَّلْنا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلى بَعْضٍ وَ آتَيْنا داوُدَ زَبُوراً )
: ( و خداوند نسبت به احوال هر كه در آسمانها و زمين است داناتر است و ما بعضى از پيامبران را بر بعض ديگر برترى داده و به داود زبور داديم ) ، در ابتداى آيه ، مطلب آيه سابق را تعليل و تأكيد مىكند ، يعنى چگونه خدا نسبت به احوال شما داناتر نباشد و حال آنكه او نسبت به احوال همه كسانى كه در آسمانها و زمين هستند داناتر است ؟ و آنگاه در بيان مقدمه براى فراز آخر مىفرمايد : ما بعضى از انبياء را بر ديگران برترى داديم و سپس فضيلت داود عليه السّلام را از ساير انبياء عليهم السلام بر مىشمارد و آن داشتن كتاب زبور است كه زبور داود عليه السّلام مشتمل بر نيكوترين كلمات در حمد و تسبيح خدا بوده است و با اين بيان مؤمنان را تشويق مىكند كه ايشان هم به گفتار نيكو تمايل داشته و در گفتگو با مردم نهايت ادب را به كار ببرند .
[ آيهء ( 65 - 56 ) چند استدلال بر توحيد ربوبى و بحث درباره شجره ملعونه ]
( 56 )
( قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِهِ فَلا يَمْلِكُونَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَ لا تَحْوِيلًا )
: ( بگو آن الهههايى را كه مىپنداريد بخوانيد و از آنها حاجت طلبيد ، هر آينه نمىتوانند هيچ بلا و مكروهى را از شما دفع كرده يا آن را به صورت ديگر تبديل كنند ) ، ( زعم ) به معناى اعتقاد است ، امّا اغلب در اعتقاد باطل به كار مىرود ( يعنى پندار دروغين ) و مراد از الهههاى غير خدا هر الههاى از ملائكه يا جنّ و انس و غير اينهاست ، اين آيه در صدد نفى الوهيّت آن معبودهاست و استدلال آن از طريق صفات ربوبيّت مىباشد ، چون ربّى مستحق پرستش است كه قادر بر رساندن نفع و دفع ضرر باشد و وجود چنين قدرتى از صفات لازمهء ربوبيّت است ، امّا اين معبودهاى خيالى مشركان چون چنين قدرتى را ندارند و نمىتوانند بلائى را از آنها دفع نموده يا آن را مبدّل به منفعت و خيرى بنمايند ، لذا معبود حقيقى و ربّ نيستند ، بلكه خودشان مخلوقات خدا هستند و هيچ استقلالى در
هامش
( 1 ) . در سورهء نساء ، آيهء 123 مىفرمايد :( لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ وَ لا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ )، ( امر دائر مدار آرزوهاى شما يا اهل كتاب نيست ، بلكه هر كس عمل زشتى كند كيفر آن را خواهد ديد ) .