نمانده ، دوباره از نو زنده مىشويم و به صورت سابق برانگيخته خواهيم شد ؟ اين بازگشتى بعيد است « 1 » و حال آنكه
اولا ) مرگ فنا و عدم نيست ، بلكه حقيقت انسان و نفس او باقى مىماند و همين جسم او هم معدوم نمىشود ، بلكه از صورتى به صورت ديگر مبدّل مىگردد .
ثانيا ) قدرت خداوند با قدرت محدود بشر قابل قياس نيست ، چون قدرت او نامحدود است و همانگونه كه ابتدا همه موجودات را از عدم محض ايجاد نمود قادر بر اعاده آنها بعد از مرگ نيز هست « 2 » .
( 51 - 50 )
( قُلْ كُونُوا حِجارَةً أَوْ حَدِيداً ، أَوْ خَلْقاً مِمَّا يَكْبُرُ فِي صُدُورِكُمْ فَسَيَقُولُونَ مَنْ يُعِيدُنا قُلِ الَّذِي فَطَرَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ فَسَيُنْغِضُونَ إِلَيْكَ رُؤُسَهُمْ وَ يَقُولُونَ مَتى هُوَ قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ قَرِيباً )
: ( بگو ( استخوان كه سهل است ) اگر سنگ يا آهن هم باشيد - و يا هر چه كه در نظرتان بزرگتر و سختر مىآيد ، ( باز براى خدا تفاوتى ندارد و او قادر بر برانگيختن شماست ) و آنگاه دوباره مىگويند : چه كسى ما را باز مىگرداند ؟ بگو همانكسى كه بار اوّل شما را خلق كرد ، اين بار سرهايشان را به استهزاء تكان مىدهند و مىگويند : اين امر كى خواهد بود ؟ بگو : شايد نزديك باشد ) ، خداوند در جواب آن منكرين معاد به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم دستور مىدهد كه در جواب آنها بگويد : اگر سنگ يا آهن يا هر چيزى كه در نظرتان نسبت به انسان شدن دور تر است ، بزرگتر و دور تر باشيد ، باز هم خداوند به قدرت مطلقهء خود قادر است شما را به صورت انسانى در آورده و مبعوث كند « 3 » .
و وقتى اين پاسخ را به ايشان بدهى آنها خواهند گفت : كيست كه ما را از آن حالت به صورت اوّلى در آورد ؟ در پاسخ آنها بگو : همان خداوند قادرى كه در ابتداى خلقت شما را از كتم عدم بيرون كشيد - در حالى كه آن روز هيچ چيز نبوديد - قادر است پس از
هامش
( 1 ) . سورهء ق ، آيهء 3 ،( أَ إِذا مِتْنا وَ كُنَّا تُراباً ذلِكَ رَجْعٌ بَعِيدٌ ).
( 2 ) . سورهء روم ، آيهء 27 .( وَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ )بلكه بر او آسانتر است .
( 3 ) . سورهء عنكبوت ، آيهء 19 .( إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ )اين براى خدا سهل است .